Wynagrodzenie nauczycieli za wycieczki szkolne. ZNP przygotowało plan wsparcia

• Czas pracy nauczycieli
• Sąd Najwyższy: Praca ponad normę to godziny nadliczbowe
• Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe podczas wycieczek szkolnych
• Działania planowane przez ZNP

Czas pracy nauczycieli

Karta Nauczyciela określa, że czas pracy nie może przekraczać 40 godzin tygodniowo w przypadku nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze. Do czasu pracy wliczają się: realizacja zajęć bezpośrednio z uczniami lub wychowankami albo na ich rzecz, inne zajęcia jak np. opiekuńcze i wychowawcze, a także związane z przygotowaniem się do zajęć, samokształceniem i doskonaleniem zawodowym.

Nauczyciele podnosili problem w kontekście tego, że wypracowują godziny nadliczbowe wykraczające poza normę 40 godzin na tydzień m.in. przy realizacji projektów edukacyjnych i organizacji, a później wyjazdów na szkolne wycieczki czy na tzw. zielone szkoły.

Sąd Najwyższy: Praca ponad normę to godziny nadliczbowe

W uchwale z 26 lutego 2025 roku Sąd Najwyższy uznał, że praca wykonywana przez nauczyciela ponad normę czasu określoną w Karcie Nauczyciela to godziny nadliczbowe w rozumieniu Kodeksu pracy. W uzasadnieniu uchwały SN podkreślił, że "płacenie za przekroczenie norm czasu pracy, czyli za nadgodziny, jest zasadą w polskim systemie prawnym - jak ktoś pracuje dłużej, to polskie prawo pracy mówi mu o tym, że ma prawo do dodatkowej zapłaty lub rozliczenia tych przekroczeń czasem wolnym". Sąd zaznaczył, że w przypadku nauczycieli ustawodawca przewidział tylko jedną normę – 40 godzin na tydzień – bez żadnego „przeciętnie”, bez normy dobowej, bez okresów rozliczeniowych.

To rzuciło nowe światło na kwestię rozliczania czasu pracy nauczycieli i ich wynagradzania. Ministerstwo Edukacji Narodowej (MEN) zapowiedziało wówczas, że po analizie uchwały i uzasadnienia „zdecyduje o ewentualnych zmianach przepisów ustawowych". Kwestia wycieczek szkolnych była jednym z tematów omawianych podczas prac zespołu ds. pragmatyki zawodowej. Jednak MEN do pory nie uregulowało kwestii statusu wycieczek szkolnych.

Wynagrodzenie za godziny nadliczbowe podczas wycieczek szkolnych

Związek Nauczycielstwa Polskiego (ZNP) wesprze nauczycieli w procesie dochodzenia zapłaty za godziny nadliczbowe wypracowane podczas wycieczek szkolnych. Prezes ZNP Sławomir Broniarz oraz wiceprezes Urszula Woźniak przedstawili plan wsparcia nauczycieli w dochodzeniu zapłaty za godziny nadliczbowe wypracowane podczas wycieczek szkolnych.

Woźniak podkreśliła, że dodatkową motywacją ZNP do podjęcia działań było uchwalenie przez Sejm ustawy o wychowaniu patriotycznym, nakładającym na szkoły obowiązek organizowania wycieczek m.in. do miejsc historycznych.

Działania planowane przez ZNP

ZNP planuje skierować do swoich struktur w całym kraju pisma do dyrektorów szkół, które będą zawierały informacje o tym, jak należy zgodnie z prawem organizować wycieczki. W pismach znajdzie się też informacja, że nauczycielom należy się za pracę nadwymiarową wynagrodzenie za godziny nadliczbowe.

Z kolei nauczycielom zrzeszonym w ZNP dostarczona zostanie anonimowa ankieta, która pomoże im dowiedzieć się, czy mogą wystąpić z roszczeniem. Takie roszczenie ma obejmować trzy lata wstecz.

Następnym krokiem ma być tydzień konsultacyjny, podczas którego członkowie związku będą mogli przeanalizować sytuację pod kątem prawnym. Jak wyjaśniła Woźniak, będzie to robił prawnik bądź osoba przeszkolona w tym zakresie.

W kolejnym etapie nauczyciele przy wsparciu ZNP mają kierować wezwania do zapłaty. Wzory takich wezwań też, jak powiedziała Wożniak, są już przygotowane. ZNP ma również monitorować ewentualne działania odwetowe wobec nauczycieli. Jeżeli wezwania nie okażą się skuteczne, ZNP ma również przygotowane wzory pozwów w tej sprawie.