Niezrealizowane godziny ponadwymiarowe wpływają na wysokość trzynastki. Co to oznacza dla nauczyciela? [RIO]

REKLAMA
REKLAMA
Wynagrodzeniem wypłacone za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe to wynagrodzenie za czas gotowości do pracy. RIO w Krakowie wskazała w udzielonych wyjaśnieniach, jak wpływa na podstawę trzynastki.
- Jakie wynagrodzenie przysługuje za godziny ponadwymiarowe?
- RIO w Krakowie wskazało jakie skutki ma niezrealizowanie godzin
- Wynagrodzenia za czas gotowości, a podstawa trzynastki
Jakie wynagrodzenie przysługuje za godziny ponadwymiarowe?
W szczególnych przypadkach wynikających z potrzeb szkoły nauczyciel może być obowiązany do odpłatnej pracy w godzinach ponadwymiarowych zgodnie z posiadaną specjalnością, których liczba nie może przekroczyć 1/4 tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć. Przydzielenie nauczycielowi większej liczby godzin ponadwymiarowych może nastąpić wyłącznie za jego zgodą, jednak w wymiarze nieprzekraczającym 1/2 tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć. Wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i za godziny doraźnych zastępstw wypłaca się według stawki osobistego zaszeregowania nauczyciela, z uwzględnieniem dodatku za warunki pracy. I choć jest to składnik wynagrodzenia, który choć jest wypłacany od lat, w ostatnim czasie wzbudził wiele kontrowersji. Stało się tak za sprawą zmian, które weszły w odniesieniu do nich w życie od 1 września 2025 r. Od 1992 r. ta problematyka była częściowo uregulowana jedynie dla szkół prowadzonych przez administrację rządową, natomiast nie funkcjonowały powszechne regulacje dotyczące szkół samorządowych. Zapisy zamieszczane w regulaminach wynagradzania budziły kontrowersje, a praktyka w tym zakresie była niejednolita. Niektóre szkoły wypłacały wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe, inne odmawiały, a część stosowała rozwiązania mieszane. Problem dotyczył też ustalania liczby godzin ponadwymiarowych w tygodniach, w których występowały dni wolne od pracy, usprawiedliwiona nieobecność nauczyciela czy rozpoczęcie albo zakończenie zajęć w środku tygodnia. Aby ujednolicić zasady od 1 września 2025 r. wprowadzono w tym zakresie zmianę, która wzbudziła ogromne kontrowersje i pociągnęła za sobą konieczność przeprowadzenia kolejnej szybkiej nowelizacji przepisów. I tak od 1 stycznia 2026 roku wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe przysługuje nauczycielowi w każdym przypadku, gdy niezrealizowanie przez niego przydzielonych godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych nastąpiło z przyczyn niedotyczących nauczyciela, a nauczyciel był gotów do realizacji tych zajęć.
REKLAMA
REKLAMA
POLECAMY: Kalendarz książkowy 2027
RIO w Krakowie wskazało jakie skutki ma niezrealizowanie godzin
Wokół wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe wciąż jednak pojawiają się kontrowersje, choć mają one różny kontekst. W jednej z tego rodzaju spraw w dniu 15 września 2026 r. wyjaśnień udzieliła Regionalna Izba Obrachunkowa w Krakowie (nr WIAS.710.108.2026), a sprawa dotyczyła uwzględniania tego wynagrodzenia w podstawie dodatkowego wynagrodzenia rocznego nazywanego potocznie trzynastką, wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego i ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, a także nagrody jubileuszowej.
Analizę zagadnienia rozpoczęto od wskazania, że zgodnie z art. 35 ust. 3d ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe przysługuje za przydzielone i zrealizowane godziny zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych. Na zasadzie wyjątku wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe przysługuje również w przypadku, gdy niezrealizowanie przez nauczyciela przydzielonych godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych nastąpiło z przyczyn niedotyczących nauczyciela, a nauczyciel był gotów do realizacji tych zajęć. W takim przypadku można mu przydzielić do realizacji w czasie, w którym zostały zaplanowane te godziny zajęcia i czynności wynikające z zadań statutowych szkoły, w tym zajęcia opiekuńcze lub wychowawcze uwzględniające potrzeby i zainteresowania uczniów.
Wynagrodzenia za czas gotowości, a podstawa trzynastki
Dodatkowe wynagrodzenie roczne przysługuje nauczycielom na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowe. Ustala się je w wysokości 8,5% sumy wynagrodzenia za pracę otrzymanego przez pracownika w ciągu roku kalendarzowego, za który przysługuje to wynagrodzenie, uwzględniając wynagrodzenie i inne świadczenia ze stosunku pracy przyjmowane do obliczenia ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, a także wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy oraz wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przysługujące pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy. Z kolei w odniesieniu do nagrody jubileuszowej uwzględnia się zasady obowiązujące przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, zgodnie z którymi w wynagrodzeniu za urlop wypoczynkowy nauczyciela uwzględnia się wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe. Jednocześnie jednak w wynagrodzeniu za urlop wypoczynkowy nie uwzględnia się między innymi wynagrodzenia za czas gotowości do pracy oraz za czas niezawinionego przez pracownika przestoju. Wynagrodzeniem za czas gotowości do pracy jest właśnie wynagrodzenie wypłacone za godziny ponadwymiarowe, w trakcie których nauczyciel jedynie pozostawał w gotowości do pracy, nie realizując w tym czasie innych przydzielonych zadań. Nie jest zatem uzasadnione uwzględnianie przedmiotowego wynagrodzenia przy obliczaniu dodatkowego wynagrodzenia rocznego, wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy i ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, a także nagrody jubileuszowej.
REKLAMA
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA


![Zawód nauczyciel. Ile faktycznie pracują i zarabiają nauczyciele w Polsce? Problem podwyżek [Wywiad]](https://webp-konwerter.incdn.pl/eyJmIjoiaHR0cHM6Ly9nLmluZm9yLnBsL3AvX2ZpbGVz/LzM5MjgyMDAwL25hdWN6eWNpZWwtc3p5bW9uLWxlcHBl/ci13aWNlcHJlemVzLXpvLXpucC13LWdkeW5pLXd5d2lh/ZC1kemllbi1uYXVjenljaWVsYS0zOTI4MjAzNi5wbmcifQ.jpg)
