Czy szkoła jest przyjazna dla neuroróżnorodności?

• Hasło i organizatorzy kampanii społecznej
• Podmiotowość i współdecydowanie uczniów neuroróżnorodnych

Hasło i organizatorzy kampanii społecznej

W dniach 14-27 września 2026 roku odbywała się w szkołach kampania społeczna pod hasłem „Czy ktoś Cię o to zapytał w szkole?” Inicjatorami, a także organizatorami tegorocznego projektu były młode osoby samorzecznicze zrzeszone w Klubie Świadomej Młodzieży Fundacji AutismTeam oraz Zespół Edukacja Włączająca Inicjatywy „Nasz Rzecznik”. Patronem akcji był również Ośrodek Rozwoju Edukacji oraz PFRON.

Działania to nawiązanie do akcji edukacyjnych i rzeczniczych prowadzonych przez samorzeczniczki i samorzeczników odnośnie praw uczniów, edukacji włączającej oraz przeciwdziałaniu wykluczeniem społecznym. Samorzecznik opowiada o własnych problemach, z którymi się zmaga, niekiedy wskazując jak można je próbować rozwiązać, Bazą działań były doświadczenia dzieci i młodzieży w spektrum autyzmu, z ADHD bądź zespołem Tourette’a.

Podmiotowość i współdecydowanie uczniów neuroróżnorodnych

W tym roku nacisk położono na prawo uczennic i uczniów do współdecydowania o kwestiach z nimi związanych co wzmacnia podmiotowość młodzieży w środowisku szkolnym. Hasło „Czy ktoś Cię o to zapytał w szkole?” podkreśla na potrzebę dialogu z osobami neuroróżnorodnymi celem uzyskania informacji o ich potrzeba w środowisku szkolnym np. wyciszenia, ograniczenia bodźców zewnętrznych, nieprzymuszania do kontaktów rówieśniczych. Zainteresowanie nie powinno ograniczać się do oczekiwań dotyczących dostosowań, ale również powinno mieć na celu uzyskanie wiedzy o pasjach, które szkoła mogłaby wspierać albo rozwijać.

W ramach kampanii odbyły się zajęcia w szkołach przybliżające neuroróżnorodność jako inne odbieranie świata, sposób komunikacji oraz doświadczanie codzienności. Scenariusz lekcji wskazywał na potrzebę dialogu i wzajemnego zrozumienia swoich potrzeb i zachowań. Publikowane były filmy uczniów związane z ich pasjami. Miały miejsce inicjatywy poświęcone dostępności sensorycznej i projektowi Skrzyneczek Pierwszej Pomocy Sensorycznej (S-BOX). Mają one zawierać narzędzia wspierające osoby, które doświadczają przeciążenia sensorycznego, stresu lub przebodźcowania, do wykorzystania nie tylko w szkołach, ale i instytucjach publicznych.