To nie koniec sporów o lekcje religii. Katecheci chcą ustawowo uregulowanych obowiązkowych lekcji religii lub etyki. Co na to MEN?

To nie koniec sporów o lekcje religii. Katecheci chcą ustawowo uregulowanych obowiązkowych lekcji religii lub etyki. Co na to MEN? / Shutterstock

Stowarzyszenie Katechetów Świeckich chce, by lekcje religii i etyki w przedszkolach i szkołach były obowiązkowe i by regulowały to ustawy. Ma gotowy obywatelski projekt. Co na to MEN?

Inicjatywa obywatelska w sprawie lekcji religii

Rzecznik Stowarzyszenia Katechetów Świeckich (SKŚ) Dariusz Kwiecień poinformował PAP, że projekt przygotowany został dla stowarzyszenia przez Instytut Ordo Iuris. Dotyczy nowelizacji ustawy o systemie oświaty i ustawy Prawo oświatowe; katecheci chcą go złożyć w Sejmie jako inicjatywę obywatelską. - Obecnie jesteśmy w fazie rozmów na temat poparcia projektu przez organizacje obywatelskie, rodzicielskie i środowiska kościelne - przekazał Kwiecień.

Autopromocja

Na ten moment kwestie dotyczące organizowania lekcji religii reguluje rozporządzenie ministra edukacji. SKŚ uważa, że regulacja "w akcie rangi ustawy spowoduje, iż nie będą one zmieniane ad interim i zależne od arbitralnej decyzji jednostki, aktualnie kierującej ministerstwem właściwym ds. oświaty i wychowania".

Obecny stan prawny reguluje zajęcia z religii lub etyki jako nieobowiązkowe - są organizowane na wniosek rodziców. Uczeń może chodzić na lekcje religii lub etyki, na oba zajęcia lub na żadne z nich. Tygodniowy wymiar lekcji religii to dwie godziny w tygodniu, etyki - jedna. Od 1 września 2025 r. - zgodnie z rozporządzeniem ministra edukacji - wymiar lekcji etyki i religii ma być ujednolicony i wynosić jedną godzinę w tygodniu. M.in. ta zmiana spotkała się z krytyką ze strony przedstawicieli Kościoła i środowisk katolickich.

Dwie obowiązkowe lekcje religii w tygodniu i ocena na świadectwie

Co znajduje się w projekcie nowelizacji? W przygotowanym projekcie noweli SKŚ zaproponowało, by obowiązkowe były dwie godziny religii i etyki w tygodniu. Wymiar mógłby być zmniejszony do jednej godziny tygodniowo jedynie za zgodą właściwego biskupa diecezjalnego Kościoła Katolickiego oraz władz zwierzchnich właściwego kościoła lub innego związku wyznaniowego. Lekcje miałyby być obowiązkowe w przedszkolach, szkołach podstawowych i ponadpodstawowych - z wyjątkiem szkół dla dorosłych. Rodzic lub pełnoletni uczeń musiałby do 10 lipca każdego roku złożyć oświadczenie o uczęszczaniu na religię zamiast na etykę lub odwrotnie. Mógłby też uczęszczać na oba zajęcia. Regulacje dotyczyłyby szkół publicznych, niepublicznych i prywatnych.

Ale to nie wszystko. Katecheci chcą też, żeby ocena z lekcji religii lub etyki była umieszczana na świadectwie szkolnym, uwzględniana przy promocji do następnej klasy i wliczana do średniej ocen. Tak jak obecnie, za podstawę programową religii i podręczniki odpowiadałyby właściwe władze kościołów i innych związków wyznaniowych. Przyjęto też, że szkoła organizuje naukę religii w grupie obejmującej uczniów danej klasy, jeżeli na naukę religii w danej klasie zgłosi się nie mniej niż siedmioro uczniów. W przypadku zaś, gdy na naukę religii zgłosi się ich mniej z danej klasy, szkoła organizuje naukę religii w grupie międzyoddziałowej lub grupie międzyszkolnej lub pozaszkolnym punkcie katechetycznym. Projekt ustawy dopuszcza łączenie uczniów, jednakże w grupie nie może być więcej niż 24 uczniów.

Autorzy przekonują, że szkoła – będąca drugą po rodzinie wspólnotą, w której dzieci i młodzież spędzają znaczną część dnia - ma realny wpływ na wychowanie przyszłych pokoleń. "Dokonane zmiany w rozporządzeniu z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach przez Minister Edukacji Barbarę Nowacką, ograniczają młodzieży szansę na rozwój w duchu wyznawanych przez społeczeństwo wartości" - ocenili katecheci.

- Fundamentalne, konstytucyjnie gwarantowane, prawo Kościoła Katolickiego oraz innych kościołów i związków wyznaniowych o uregulowanej sytuacji prawnej do nauczania religii w szkołach nie powinno być kwestionowane w polskiej przestrzeni publicznej - wytłumaczyli katecheci. - Nie ulega wątpliwości, że jakiekolwiek zmiany w zasadach nauczania religii w szkołach bez zgody zainteresowanych kościołów i innych związków wyznaniowych o uregulowanej sytuacji prawnej stanowią próbę pogwałcenia wypracowanych pomiędzy podmiotami zasad współpracy oraz autonomii kościołów i innych związków wyznaniowych w tym zakresie - podkreślili.

Opinia MEN

A co na to MEN? Wiceszefowa resortu Katarzyna Lubnauer negatywnie oceniła projekt. Zaznaczyła, że resort jest przeciwny. Jej zdaniem oznacza on "ograniczenie prawa rodziców do wychowywania dziecka, które jest zresztą zapisane w Konstytucji".

- Jesteśmy zwolennikami prawa rodziców do wyboru, a oznacza ono, że rodzic może zapisać dziecko zarówno na etykę lub religię, na oba te przedmioty lub na żaden z nich, zresztą tak jest już od wielu lat - powiedziała wiceministra. Jak zaznaczyła, "musimy pamiętać, że każdy rodzic może według swojego światopoglądu decydować o wychowaniu dziecka, a w sytuacji, kiedy ten sam nauczyciel prowadzi katechezę oraz lekcje etyki, wybór rodziców byłby tylko wyborem pozornym". Jak dodała, treści dotyczące wychowania i moralności są obecne w zasadach pedagogicznych szkoły.

Odnosząc się do pomysłu, by kwestie organizacji nauki religii regulowane były w ustawie, a nie w rozporządzeniu, Lubnauer powiedziała, że "w ustawie dość mocno jest wpisana kwestia zasad dotyczących tego, że to reguluje rozporządzenie i na jakiej zasadzie". "Jeśli chodzi o rozwiązania ustawowe, w tym modelu pracujemy już od kilkudziesięciu lat z lekcjami religii. Nigdy nie było żadnych działań, które miałyby uniemożliwić organizację i udział w lekcjach religii dzieci w szkołach" - zaznaczyła. Resort dostosował natomiast liczbę lekcji religii proporcjonalnie do innych przedmiotów, aby nie było tak, że np. w szkole branżowej I stopnia jest więcej lekcji religii niż matematyki.

Wiceministra powiedziała: - Jak rozumiem, środowisko chciałoby postępować niezgodnie z wolą polskiego społeczeństwa, a co za tym idzie - również rodziców. Przypomniała, że "zgodnie z badaniami CBOS, 70 proc. Polaków chce, by lekcja religii była przed lub po innych lekcjach, a 52 proc. chce, by była ona w wymiarze jednej godziny tygodniowo". Wiceministra podkreśliła, że "działania ministerstwa idą dokładnie w tym kierunku, jaka jest wola społeczeństwa".

Projektowana przez SKŚ nowelizacja ustaw - zgodnie z intencją jej autorów - miałaby wejść w życie 1 września 2025 r., czyli od nowego roku szkolnego.

Zgodnie z przepisami, grupa obywateli chcących zmienić prawo składa marszałkowi Sejmu swój projekt ustawy wraz z tysiącem podpisów osób popierających go. Marszałek sprawdza, czy w dostarczonych mu dokumentach nie ma uchybień (np. czy zgadza się liczba podpisów). Jeśli wszystko jest w porządku, komitet inicjatywy obywatelskiej może przystąpić do dalszego zbierania podpisów z poparciem. Musi ich być co najmniej 100 tys., żeby projekt mógł być formalnie zgłoszony w Sejmie jako projekt obywatelski. Komitet inicjatywy ma na to 3 miesiące.

oprac. Kinga Olszacka
rozwiń więcej
Edukacja
Czy osoba prowadząca zajęcia w szkole, ale niebędąca nauczycielem, może ubiegać się o legitymację nauczycielską?
06 mar 2025

Katarzyna Lubnauer, wiceminister edukacji, poinformowała, kto może ubiegać się o wydanie legitymacji nauczycielskiej. Czy za wydanie legitymacji pobiera się opłatę?

Dni wolne od szkoły w 2025 r.
06 mar 2025

Ustawa o dniach wolnych od pracy określa dni, w które pracownicy mają wolne. Jest to 14 dni oraz wszystkie niedziele. Czy takie same dni wolne obowiązują w szkołach? Co z dniami dyrektorskimi? Kiedy wypada wiosenna przerwa świąteczna w 2025 r.?

To nie koniec sporów o lekcje religii. Katecheci chcą ustawowo uregulowanych obowiązkowych lekcji religii lub etyki. Co na to MEN?
06 mar 2025

Stowarzyszenie Katechetów Świeckich chce, by lekcje religii i etyki w przedszkolach i szkołach były obowiązkowe i by regulowały to ustawy. Ma gotowy obywatelski projekt. Co na to MEN?

ZNP: Nadgodziny dla nauczycieli. Jest wzór wniosku i procedura składania [Word do ściągnięcia]
05 mar 2025

Uchwała SN końca lutego 2025 r. jest podstawą do żądania przez nauczycieli zaległych nadgodzin za 2025 r. 2024 r. 2023 i 2022 r. ZNP przygotował wzór wniosku inicjujący dochodzenie tych należności. Uwzględniając liczbę nauczycieli (około 700 000 osób), którym od zawsze nie wypłacano nadgodzin, nawet kwoty za ostatnie trzy lata są znaczne. W pierwszym kroku ZNP rekomenduje skierowanie wezwania do dyrekcji szkoły. Wzór wniosku w artykule.

Kościół organizuje nabożeństwa, ministerstwo organizuje lekcje religii
05 mar 2025

Szefowa resortu edukacji w rozmowie z PAP powiedziała: - Tak jak minister edukacji nie decyduje, w jaki sposób Kościół organizuje nabożeństwa, tak to ministerstwo organizuje lekcje religii. Rząd ma swój plan, który realizuje.

Już tylko 2 dni pozostały na wniesienie tej opłaty – bez niej, nie będzie można przystąpić do matury w 2025 r.
06 mar 2025

Egzamin maturalny nie dla każdego jest bezpłatny. Niektórzy absolwenci – aby móc przystąpić do matury – w terminie od 1 stycznia do 7 marca roku, w którym zamierzają zdawać egzamin – muszą wnieść do okręgowej komisji egzaminacyjnej ściśle określoną opłatę. Jej niewniesienie w ww. terminie – skutkuje brakiem możliwości przystąpienia do egzaminu maturalnego w danym roku szkolnym. Tylko osoby pozostające w trudnej sytuacji finansowej – mogą ubiegać się o zwolnienie z ww. opłaty przez dyrektora OKE, ale na to – w tym roku – termin już upłynął.

13 nauczyciela 2025. Ile wynosi trzynasta pensja? Jak obliczyć trzynastkę dla nauczyciela?
04 mar 2025

13 nauczyciela wypłacana w 2025 r. dotyczy pracy w 2024 r. Wysokość trzynastki dla nauczyciela uzależniona jest od wynagrodzenia otrzymanego w roku poprzednim. Jak obliczyć, ile wynosi trzynastka?

Kiedy dziecko może wyjść samo na plac zabaw?
04 mar 2025

Kiedy dziecko może wyjść samo na plac zabaw? Czy jest dolna granica wieku, która wskazuje, w jakim wieku dziecko może samo wyjść na plac zabaw, do sklepu, czy na spacer? Co na to przepisy o ruchu drogowym?

Szefowa MEN Barbara Nowacka koordynatorem działań z zakresu polityki młodzieżowej
04 mar 2025

27 lutego 2025 r. w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” ukazało się zarządzenie nr 4 Prezesa Rady Ministrów w sprawie koordynowania przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania działań z zakresu polityki młodzieżowej.

13 pensja nauczyciela – kiedy przysługuje i kiedy jest wypłata w 2025 r.?
04 mar 2025

Kiedy przysługuje 13 pensja nauczyciela za 2024 roku? Do kiedy nauczyciele powinni otrzymać trzynastki w 2025 roku? Czy obowiązuje limit 6 miesięcy pracy w 2024 roku? Jakie są przepisy?

pokaż więcej
Proszę czekać...