W oparciu o podpisane przez prezydenta zmiany w Prawie oświatowym od 1 września 2026 roku kompleksowo uregulowano zasady funkcjonowania spółdzielni uczniowskich. Członkami założycielami będą mogli być uczniowie mający skończone 13 lat.
- Co to jest spółdzielnia uczniowska ?
- Założenie spółdzielni uczniowskiej
- Podstawa działania spółdzielni uczniowskiej
- Kwestie finansowe
Co to jest spółdzielnia uczniowska ?
Spółdzielnia uczniowska to dobrowolne zrzeszenie się uczniów danej szkoły lub placówki. Jej przedmiotem działalności może być prowadzenie działalności:
- usługowej, handlowej lub wytwórczej na rzecz szkoły lub placówki oraz uczniów,
- społeczno-kulturalnej, promocyjnej i edukacyjnej również na rzecz środowiska lokalnego.
Te aktywności nie będą stanowić działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo przedsiębiorców.
Założenie spółdzielni uczniowskiej
Spółdzielnie uczniowską będzie mogło założyć co najmniej pięciu uczniów szkoły lub placówki. Muszą mieć skończone 13 lat, aby mieć ograniczoną zdolność do czynności prawnych wynikającą z przepisów prawa cywilnego. Członkowie założycieli będą musieli przekazać dyrektorowi szkoły lub placówki listę założycieli, zgody rodziców oraz projekt statutu. Dyrektor szkoły lub placówki będzie wyrażał zgodę na utworzenie spółdzielni uczniowskiej po uprzednim uzgodnieniu warunków jej prowadzenia z grupą uczniów, która wystąpiła z inicjatywą utworzenia spółdzielni. Musi ona posiadać opiekuna – nauczyciela, który wyrazi zgodę na piśmie, wyznaczonego przez dyrektora spośród zatrudnionych w danej szkole czy placówce.
Podstawa działania spółdzielni uczniowskiej
Podstawą działania spółdzielni uczniowskiej jest statut. Pierwszy zostanie uchwalony przez jej założycieli większością głosów. Najwyższym organem spółdzielni będzie walne zgromadzenie członków. Działalnością będzie kierował zarząd spółdzielni a organem kontroli i nadzoru – komisja rewizyjna.
Kwestie finansowe
Spółdzielnia uczniowska ma nie prowadzić ksiąg rachunkowych ani sporządzać sprawozdań na podstawie przepisów ustawy o rachunkowości. Księgowość ma mieć charakter uproszczony. Wysokość wpisowego do spółdzielni uczniowskiej nie będzie mogła być wyższą niż 10 zł i będzie miała charakter bezzwrotny. Członkowie spółdzielni uczniowskiej nie będą otrzymywali wynagrodzenia za tytułu pracy, a nadwyżka środków finansowych uzyskana w wyniku działalności nie będzie mogła być podzielona tylko pozostanie w spółdzielni. W przypadku likwidacji spółdzielni uczniowskiej jej majątek będzie przeznaczony na cele statutowe szkoły lub placówki.
Obecnie działające spółdzielnie uczniowskie mają rok na dostosowania swoich statutów do zmodyfikowanych przepisów.