W przedszkolach i szkołach powinny być mniejsze grupy, ale czy będą? Pojawił się projekt ustawy nowelizujący Prawo oświatowe. Proponowane rozwiązanie to maksymalnie 18 dzieci w grupach w przedszkolu. Związek Nauczycielstwa Polskiego pozytywnie zaopiniował projekt i wnioskuje także o maksymalnie 20 dzieci w klasach. Zwraca uwagę na projakościowy wymiar zmian liczby dzieci.
- Mniejsze grupy dzieci w przedszkolach i klasy w szkołach
- Maksymalnie 18. dzieci w grupach przedszkolnych
- Do 20. uczniów w klasach
Mniejsze grupy dzieci w przedszkolach i klasy w szkołach
Aktualnie obowiązujące przepisy rangi ustawowej nie regulują maksymalnej liczby dzieci w oddziale przedszkolnym. Decyduje o tym zgodnie z delegacją ustawową (art. 111 Prawa oświatowego) rozporządzenie ministra w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli. Zgodnie z brzmieniem rozporządzenia z 2017 r. zarówno w przedszkolu jak i klasach 1-3 podstawówki maksymalna liczba dzieci w grupach i klasach wynosi 25. Pojawił się poselski projekt nowelizacji przepisów o limicie dzieci w grupach przedszkolnych oraz klasach 1-3 szkół podstawowych. Taki limit miałby zostać ustalony w ustawie Prawo oświatowe. Związek Nauczycielstwa Polskiego pozytywnie zaopiniował proponowaną zmianę przepisów.
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 marca 2017 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli:
§ 5.[Liczba dzieci w oddziale przedszkola] 1. Liczba dzieci w oddziale przedszkola wynosi nie więcej niż 25. Oddział przedszkola obejmuje dzieci w zbliżonym wieku, z uwzględnieniem ich potrzeb, zainteresowań, uzdolnień oraz rodzaju niepełnosprawności.
2. Liczba uczniów w oddziale klas I–III szkoły podstawowej wynosi nie więcej niż 25.
3. W przypadku przyjęcia z urzędu, w okresie od rozpoczęcia do zakończenia zajęć dydaktyczno-wychowawczych, do oddziału klasy I, II lub III szkoły podstawowej ucznia zamieszkałego w obwodzie tej szkoły, dyrektor szkoły podstawowej, po poinformowaniu rady oddziałowej, o której mowa w art. 83 ust. 2 pkt 1 ustawy, może podzielić dany oddział za zgodą organu prowadzącego, jeżeli liczba uczniów jest zwiększona ponad liczbę określoną w ust. 2.
4. Liczba uczniów w oddziale może być zwiększona nie więcej niż o 2 uczniów.
4a. Jeżeli w przypadku określonym w ust. 3 liczba uczniów w oddziale zwiększy się o więcej niż 2 uczniów, dyrektor szkoły podstawowej, po poinformowaniu rady oddziałowej, dzieli dany oddział.
5. (uchylony)
6. Oddział, w którym liczbę uczniów zwiększono zgodnie z ust. 4, może funkcjonować ze zwiększoną liczbą uczniów w ciągu całego etapu edukacyjnego.
Maksymalnie 18. dzieci w grupach przedszkolnych
Projekt ustawy przewiduje ustalenie już na poziomie ustawy limit dzieci w grupach przedszkolnych. Jedna grupa przedszkolna mogłaby maksymalnie liczyć 18 dzieci. Jakie argumenty popierają zmniejszenie liczby dzieci? Jak czytamy na stronie ZNP z pewnością zapewni to "indywidualizację pracy i wsparcie dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Wpływać będzie na zwiększenie poziomu bezpieczeństwa podczas zajęć, zabaw oraz wyjść poza teren przedszkola. Umożliwi to skuteczniejszy nadzór nad dziećmi oraz szybszą reakcję w sytuacjach wymagających interwencji. Zwiększy także realną możliwość wdrażania zaleceń wynikających z orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, realizacji indywidualnych programów edukacyjno-terapeutycznych, a także zapewnienia odpowiednich warunków dzieciom z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, nadpobudliwością psychoruchową, trudnościami adaptacyjnymi oraz innymi zaburzeniami rozwojowymi." Związek Nauczycielstwa Polskiego zwraca uwagę przede wszystkim na projakościowy wymiar zmiany. Przysłuży się z pewnością skuteczniejszej realizacji założeń edukacji włączającej, która wiąże się z koniecznością różnicowania metod pracy oraz oczywiście indywidualnego podejścia do każdego dziecka.
Z drugiej strony mniej dzieci w grupach to:
- poprawa warunków pracy nauczycieli, ograniczenie przeciążenia psychofizycznego,
- rzetelne prowadzenie obserwacji pedagogicznej i diagnozy przedszkolnej,
- zwiększenie efektywności pracy wychowawczej,
- poprawa jakości realizowanych zadań edukacyjnych.
Nowelizacja ta przewiduje także zmiany w kryteriach finansowania przedszkoli. Ministra właściwy do spraw oświaty i wychowania miałby przy ustalaniu sposobu podziału potrzeb oświatowych kierować się również koniecznością zapewnienia wyższego finansowania jednostkom decydującym się na zmniejszanie liczby dzieci w oddziałach oraz otwieranie dodatkowych oddziałów.
Do 20. uczniów w klasach
Jak można zauważyć projekt nowelizacji pomniejsza liczbę dzieci w grupach przedszkolnych. Tymczasem ZNP apeluje również o niższy limit uczniów w klasach szkół podstawowych i ponadpodstawowych: "Dotychczasowa delegacja ustawowa w art. 111 u.p.o. do swobodnego uznania ministra pozostawia kwestię limitu uczniów w oddziale klas I-III szkoły podstawowej ogólnodostępnej, w oddziale szkoły specjalnej, oddziale szkoły integracyjnej, oddziale specjalnym i oddziale integracyjnym w szkole ogólnodostępnej oraz liczbę uczniów pod opieką nauczyciela wychowawcy w świetlicy. Brakuje normy powszechnie obowiązującej w randzie ustawy, która określałaby maksymalny limit uczniów w ogólnodostępnych oddziałach szkół."
ZNP proponuje, aby maksymalny limit uczniów w oddziałach ogólnodostępnych we wszystkich szkołach wynosił 20. Zmiana miałaby dotyczyć również przypadku podziału oddziałów na grupy, czyli ewentualnej zmiany rozporządzenia Ministra Edukacji w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół.
ZNP: To będzie projakościowa zmiana w zakresie organizacji nauczania, standardu dydaktycznego i higieny procesu nauczania.
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dziennik Ustaw z 2025, poz. 1043)
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 marca 2017 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (Dziennik Ustaw z 2017, poz. 649)