Między tradycją a odpowiedzialnością. Jak zmienił się Lany Poniedziałek

Urszula Wilk-Winter
rozwiń więcej
Między tradycją a odpowiedzialnością. Jak zmienił się Lany Poniedziałek / Między tradycją a odpowiedzialnością. Jak zmienił się Lany Poniedziałek / Shutterstock

Każde święta mają swoje tradycje. Przed Wielkanocą maluje się jajka, w Wielką Sobotę chodzi ze święconką. Natomiast drugi dzień świąt wielkanocnych jest nazywany Lanym Poniedziałkiem z uwagi na tradycję śmigusa dyngusa. Ten zwyczaj poza niedogodnością bycia mokrym powoduje też inne problemy. Ich skala spowodowała znaczne ograniczenie oblewania się wodą.

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu grupy dzieci szczególnie chłopców z wiadrami w Lany Poniedziałek stanowiły stały element dnia niejako czyhając na odświętne ubrane osoby zmierzające do kościoła czy na spotkanie rodzinne. Dziś takie działania stanowią rzadkość na co ma wpływ kilka czynników.

Przyczyny ograniczenia tradycji związanej z Lanym Poniedziałkiem

Pierwszą przyczyną ograniczenia tradycji związanej z Lanym Poniedziałkiem jest ogólna mniejsza aktywność dzieci i niechęć do ruchu. Jako drugi czynnik można wskazać bardziej ograniczony dostęp do wody oraz jej realny koszt. Nie bez znaczenia może być też kwestia ekologiczna - oszczędzanie wody z uwagi na spadek jej poziomu.

Bardzo istotnym czynnikiem jest zróżnicowanie sytuacji finansowej społeczeństwa oraz rozszerzenie grupy rzeczy, które się nosi ze sobą. Jak kiedyś dziecko wychodząc miało ze sobą co najwyżej klucze i kilka monet to teraz nieodłącznym rzeczą w którą są wyposażeni uczniowie od najmłodszych lat są telefony komórkowe - sprzęt i wrażliwy na wodę i kosztowny, który po zmoczeniu może przestać działać. Nastolatkowie noszą też ze sobą słuchawki, powerbanki, czytniki i inne urządzenia elektroniczne, którym woda zdecydowanie nie służy. Dodatkowo wzrost zamożności społeczeństwa powoduje iż szczególnie w dzień świąteczny ludzie chcą się ubrać w lepsze rzeczy które są droższe. Innymi słowy nawet kilka kropel wody, nie mówiąc już o całym wiadrze może spowodować poważne, kosztowne zniszczenia. Rodzic oblanego musi mu sprawdzić nowy telefon, słuchawki, czy ubranie tj. zapłacić za zakup.

Odpowiedzialność za oblanie dziecka

Za szkody wyrządzone przez dzieci odpowiadają rodzice. Tym samym wydatki takie powinien pokryć opiekun dziecka, które postanowiło obchodzić Lany Poniedziałek zbyt hucznie. Jako że w dzisiejszych czasach zdecydowanie łatwej niż kiedyś wykazać przebieg zajścia z uwagi na nagrywanie zdarzeń przez świadków i wszechobecne kamery monitoringu, kto oblał łatwiej jest udowodnić. Wtedy rodzić oblanego jako osoba ponosząca odpowiedzialność powinien skomunikować się z opiekunem takiego dziecka celem poinformowania o szkodzie-jej rodzaju i ustalenia zasad jej naprawienia. W interesie opiekuna jest załagodzenie sytuacji i konsekwencji zdarzenia tylko do odkupienia zniszczonego sprzętu. Należy pamiętać, że rodzic może ubezpieczyć dziecko od odpowiedzialności cywilnej w życiu prywatnym.

Tradycja Lanego Poniedziałku w szkole

Miło że co do zasady zwyczaj polewania się wodą jest ograniczony do jednego dnia, może się zdarzyć, że uczniowie postanowią podtrzymać tradycja Lanego Poniedziałku wcześniej, jeszcze w szkole przed feriami świątecznymi albo po powrocie do nauki. Taka sytuacja nie zwalnia wszakże rodziców od odpowiedzialności za zniszczenia. Dodatkowo taki uczeń może się liczyć z obniżeniem oceny z zachowania a czasem - w zależności od okoliczności - o zdarzeniu może zostać powiadomiony sąd rodzinny.

Edukacja
Matura 2026 r. Arkusz z języka angielskiego. Karta odpowiedzi [6 maja 2026 r.]
06 maja 2026

Zakończyły się obowiązkowe pisemne egzaminy maturalne z języków obcych. Egzamin pisemny na tym poziomie z wybranego języka obcego jest obowiązkowy dla wszystkich maturzystów.Egzaminy pisemne z języków obcych nowożytnych na poziomie podstawowym rozpoczęły się o godz. 9. Trwały 120 minut. Arkusze egzaminacyjne rozwiązywane przez maturzystów Centralna Komisja Egzaminacyjna opublikowała w środę po południu.

Matura 2026 trwa, a wielu zdających nie zna tych praw przysługujących na sali egzaminacyjnej maturzystom
06 maja 2026

Matury 2026 już trwają – ponad 344 tysięcy maturzystów przystępuje do egzaminów, które potrwają do końca maja. W ferworze nauki i stresu łatwo zapomnieć, że zdający mają konkretne prawa – i że ich naruszenie przez szkołę lub komisję można zakwestionować. Oto kompletny przewodnik oparty wyłącznie na oficjalnych dokumentach CKE.

MEN ogłasza WOBASZ dzieci na 2026 rok: będą masowe badania uczniów, ale konieczna zgoda rodziców
06 maja 2026

Od września 3,5 tys. polskich uczniów przejdzie kompleksowe badania zdrowia. Ministerstwo Zdrowia sprawdzi, jak poważny jest problem chorób serca już w wieku szkolnym. Udział wymaga zgody rodziców – i to właśnie oni mają klucz do ratowania zdrowia dzieci. Komunikat wydało MEN, ogłaszając tzw. WOBASZ dzieci 2026.

Matura 2026 r. Język angielski dominuje. Trwają obowiązkowe egzaminy maturalne z języków obcych [6 maj 2026]
06 maja 2026

W środę o godz. 9 maturzyści przystąpili do obowiązkowych pisemnych egzaminów z języków obcych nowożytnych na poziomie podstawowym. Najwięcej maturzystów - podobnie jak w latach ubiegłych - pisze egzamin z języka angielskiego.

Matura 2026: system bezradny wobec mediów społecznościowych - arkusze wyciekły w kilka minut
06 maja 2026

Egzamin dojrzałości rozgrywa się dziś równolegle: w salach egzaminacyjnych i w internecie. Powód? Już kilka minut po oficjalnym rozpoczęciu matur zdjęcia arkuszy można znaleźć w sieci – podaje „Dziennik Gazeta Prawna”.

Matura 2026. Abiturienci zdawali język kaszubski. Ile osób przystąpiło do egzaminu?
05 maja 2026

Maturzyści we wtorek przystąpili do części pisemnej z języka kaszubskiego. Abiturienci, którzy wybrali ten przedmiot, musieli napisać wypracowanie na jeden z dwóch tematów. Chęć przystąpienia do egzaminu zadeklarowało 28 osób.

Matura angielski 2026: kiedy i ile trwa? O której godzinie zaczyna się egzamin?
05 maja 2026

Matura z angielskiego 2026: kiedy i ile trwa? O której godzinie zaczyna się egzamin w terminie podstawowym? Ile trwa egzamin podstawowy, a ile rozszerzony z języka angielskiego?

Zielona szkoła, a obowiązki nauczycieli i rodziców. Przepisy, koszty i zasady wyjazdu
06 maja 2026

Dla uczniów to przygoda i oderwanie od szkolnej rutyny, dla dorosłych, konkretne obowiązki i formalności. Zielona szkoła łączy naukę z wyjazdem, ale jej organizacja podlega ścisłym zasadom. Sprawdź, kto za co odpowiada i na co zwrócić uwagę, zanim dziecko spakuje walizkę.

Arkusze z matematyki. Karty odpowiedzi [Matura 5 maja 2026 r. PDF]
05 maja 2026

Maturzyści, piszący we wtorek obowiązkowy egzamin z matematyki na poziomie podstawowym, musieli wykazać się m.in. umiejętnością wykonywania działań na liczbach rzeczywistych, znajomością funkcji i ich własności oraz ciągów liczbowych.

Matura 2026. Co naprawdę musieli umieć uczniowie z matematyki?
05 maja 2026

Maturzyści, piszący we wtorek obowiązkowy egzamin z matematyki na poziomie podstawowym, musieli wykazać się m.in. umiejętnością wykonywania działań na liczbach rzeczywistych, znajomością funkcji i ich własności oraz ciągów liczbowych.

pokaż więcej
Proszę czekać...