Czy powrót do mundurków szkolnych to zły pomysł? MEN przygotowuje nowe przepisy

• Będą nowe przepisy o prawach ucznia
• Mundurki szkolne porządkują funkcjonowanie szkoły
• Mundurki także dla nauczycieli?
• Obowiązujące zasady ubierania się uczniów

Będą nowe przepisy o prawach ucznia

Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowuje zmiany w przepisach o prawach ucznia do kształtowania własnego stroju i wyglądu oraz ochronę przed dyskryminacją, m.in. ze względu na wygląd. Jednocześnie projekt przewiduje, że strój ucznia powinien być zgodny z normami społecznymi i nie może naruszać prawa ani bezpieczeństwa w szkole.

Nowela ma też uporządkować przepisy dotyczące obowiązku noszenia jednolitego stroju, zasad określanych w statutach szkół oraz sytuacji, w których szkoła może wprowadzać własne regulacje dotyczące ubioru.

Projekt nowelizacji Prawa oświatowego znajduje się obecnie w wykazie prac Stałego Komitetu Rady Ministrów.

Mundurki szkolne porządkują funkcjonowanie szkoły

Zdaniem prof. Zbigniewa Nęckiego, psychologa społecznego, ubiór nie jest wyłącznie sprawą indywidualną, lecz formą komunikacji społecznej.

– Sposób ubierania się sygnalizuje otoczeniu, co myślę o sobie, o innych i o normach społecznych. Te normy są powszechnie czytelne: na pogrzeb ubieramy się ciemno i poważnie, na wesele kolorowo i wesoło. Odwracanie tych konwencji często kończy się społecznym wykluczeniem – wskazał.

W tym kontekście ocenił, że mundurki szkolne mogłyby porządkować funkcjonowanie szkoły jako instytucji publicznej.

– Okazji do indywidualnej ekspresji poza szkołą jest bardzo wiele. Szkoła to doświadczenie wieloletnie i grupowe, dlatego pewna konwencja stroju, z możliwością wyróżnienia się detalami, mogłaby ułatwiać współdziałanie – zaznaczył Nęcki.

Mundurki także dla nauczycieli?

Prof. Nęcki wskazał jednocześnie na problem z kluczowym pojęciem użytym w projekcie MEN.

– Trzeba jasno zdefiniować, czym są „ogólnie przyjęte normy społeczne”, i kto ma je określać – powiedział, dodając, że w regionach o silnie zakorzenionych normach obyczajowych granica między indywidualną ekspresją a „ogólnie przyjętymi normami społecznymi”, na które powołuje się MEN, bywa wyjątkowo płynna.

Podkreślił też, że zasady dotyczące wyglądu powinny dotyczyć wszystkich uczestników życia szkolnego, nie tylko uczniów.

– Każda przestrzeń społeczna ma swoje normy, także szkoła, zarówno wobec uczniów, jak i nauczycieli – dodał.

Obowiązujące zasady ubierania się uczniów

Obecne przepisy Prawa oświatowego pozostawiają do uregulowania w statucie szkoły kwestię ubioru, który w niej obowiązuje. Regulacja może dotyczyć dwóch sytuacji:

• określenia ogólnych zasad ubierania się uczniów na terenie szkoły lub
• określenia obowiązku noszenia przez uczniów jednolitego stroju w szkole.

Dyrektor szkoły podstawowej, szkoły ponadpodstawowej oraz szkoły artystycznej może z własnej inicjatywy lub na wniosek rady szkoły, rady rodziców, rady pedagogicznej lub samorządu uczniowskiego wprowadzić obowiązek noszenia jednolitego stroju przez uczniów na terenie szkoły. Wzór jednolitego stroju ustala dyrektor szkoły w uzgodnieniu z radą rodziców i po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej i samorządu uczniowskiego. W szkołach, w których nie wprowadzono obowiązku noszenia przez uczniów jednolitego stroju, statut szkoły określa zasady ubierania się uczniów na terenie szkoły.

Noszenie jednolitych strojów było obowiązkowe we wszystkich publicznych szkołach podstawowych i gimnazjach od 1 września 2007 r. mocą decyzji ówczesnego ministra edukacji Romana Giertycha. Zapis ten został zniesiony rok później.