Zatrudnianie specjalistów w szkołach niepublicznych [Projekt nowelizacji Ustawy - Karta Nauczyciela z 13.06.2025]

• Etaty nauczycieli specjalistów
• Zatrudnianie specjalistów w szkołach niepublicznych
• Zatrudnianie specjalistów w szkołach niepublicznych [Projekt nowelizacji Ustawy - Karta Nauczyciela z 13.06.2025]

W poniedziałek, 16 czerwca 2025 r., do opiniowania trafił projekt nowelizacji ustawy Karta Nauczyciela. Jak już wyżej zostało wspomniane, chodzi o łatwiejsze zatrudnianie specjalistów w szkołach niepublicznych. Jest to projekt deregulacyjny. Odpowiada na postulat zniesienia ograniczenia, które pozwala obecnie zatrudniać nauczycieli specjalistów w szkołach niepublicznych na podstawie umów innych niż o pracę (np. zlecenie czy B2B) tylko do 4 godzin tygodniowo.

Etaty nauczycieli specjalistów

Kwestie dotyczące etatów nauczycieli specjalistów uregulowane są w art. 42d Ustawy - Karta Nauczyciela. Za nauczycieli specjalistów uważa się:

• nauczycieli pedagogów,
• pedagogów specjalnych,
• psychologów,
• logopedów,
• terapeutów pedagogicznych.

Zatrudniani są oni w przedszkolu niebędącym przedszkolem specjalnym, w szkole podstawowej, liceum ogólnokształcącym, technikum i branżowej szkole I stopnia, niebędących szkołami specjalnymi, w szkole artystycznej realizującej kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej lub liceum ogólnokształcącego oraz w zespole, w skład którego wchodzi to przedszkole lub ta szkoła. Powyższe nie ma zastosowania w przypadku szkół dla dorosłych oraz szkół i zespołów szkół w Polsce oraz przy przedstawicielstwach dyplomatycznych, urzędach konsularnych i przedstawicielstwach wojskowych Rzeczypospolitej Polskiej.

W przedszkolach, szkołach i zespołach placówek musi być zatrudniona określona liczba nauczycieli specjalistów (pedagogów, pedagogów specjalnych, psychologów, logopedów lub terapeutów pedagogicznych), w zależności od liczby dzieci lub uczniów:

• 1–10 dzieci/uczniów – minimum 0,25 etatu,
• 11–20 dzieci/uczniów – minimum 0,4 etatu,
• 21–30 dzieci/uczniów – minimum 0,6 etatu,
• 31–40 dzieci/uczniów – minimum 0,8 etatu,
• 41–50 dzieci/uczniów – minimum 1 etat,
• 51–100 dzieci/uczniów – minimum 1,5 etatu.

Należy pamiętać, że do łącznej liczby etatów nie wlicza się etatów nauczycieli posiadających kwalifikacje z zakresu pedagogiki specjalnej zatrudnianych dodatkowo w celu współorganizowania kształcenia integracyjnego oraz współorganizowania kształcenia uczniów niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie oraz zagrożonych niedostosowaniem społecznym. W przedszkolach, szkołach lub zespołach, w których liczba dzieci lub uczniów przekracza 50, obowiązują dodatkowe wymogi dotyczące zatrudnienia specjalistów. Pedagodzy specjalni muszą stanowić co najmniej 25 proc. całkowitej liczby etatów nauczycieli specjalistów, określonej w przepisach. Psychologowie również muszą stanowić co najmniej 25 proc. tej liczby. Podstawą do obliczenia liczby wymaganych etatów jest stan liczby uczniów lub dzieci na 1 września danego roku szkolnego.

Zatrudnianie specjalistów w szkołach niepublicznych

Od 1 września 2022 r. trwa wdrażanie standardów zatrudniania nauczycieli specjalistów w szkołach i przedszkolach, podzielone na dwa etapy – pierwszy rozpoczął się we wrześniu 2022 r., drugi ruszył 1 września 2024 r. Zwiększenie liczby specjalistów ma zapewnić uczniom łatwiejszy dostęp do wsparcia psychologiczno-pedagogicznego bez konieczności posiadania opinii czy orzeczenia z poradni. Tymczasem szkoły niepubliczne mają duże trudności z realizacją tych standardów – według danych z Systemu Informacji Oświatowej (stan na 6 czerwca 2025 r.) tylko 24,03% z nich spełnia wymagania dotyczące zatrudnienia specjalistów.

Zatrudnianie specjalistów w szkołach niepublicznych [Projekt nowelizacji Ustawy - Karta Nauczyciela z 13.06.2025]

Najważniejsze założenia projektu:

• Możliwość pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej – nauczyciele specjaliści będą mogli być zatrudniani na maksymalnie 9 godzin tygodniowo w formie umowy zlecenia lub B2B.
• Wliczanie do standardów zatrudnienia – tacy nauczyciele będą uwzględniani przy ocenie spełnienia wymogów kadrowych.
• Wymogi formalne – kandydaci będą musieli posiadać odpowiednie kwalifikacje oraz spełniać warunki etyczne i prawne, m.in. brak postępowań karnych i dyscyplinarnych oraz niekaralność za przestępstwa umyślne.

Nowe przepisy mają obowiązywać do 31 sierpnia 2027 r. i będą dotyczyły wyłącznie nauczycieli specjalistów pracujących bezpośrednio z uczniami w niepublicznych placówkach. Po tym czasie planowana jest ocena skuteczności rozwiązań i ewentualne ich utrwalenie.

Projekt z 13 czerwca 2025 r. zakłada dodanie art. 93d w ustawie z 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela:

„Art. 93d. 1. Do dnia 31 sierpnia 2027 r. w niepublicznych przedszkolach, szkołach i zespołach, o których mowa w art. 42d ust. 1, nauczycielom, o których mowa w art. 42d ust. 1, można powierzyć prowadzenie zajęć bezpośrednio z uczniami lub wychowankami w wymiarze nie wyższym niż 9 godzin tygodniowo również na innej podstawie niż umowa o pracę, jeżeli w treści łączącego strony stosunku prawnego nie przeważają cechy charakterystyczne dla stosunku pracy.
2. Nauczyciel, o którym mowa w ust. 1, prowadzący zajęcia na innej podstawie niż umowa o pracę, musi spełniać warunki, o których mowa w art. 10 ust. 5 pkt 3–5. Przepisy art. 10 ust. 8a i 8b stosuje się odpowiednio.
3. Do dnia 31 sierpnia 2027 r. przy obliczaniu łącznej liczby etatów, o której mowa w art. 42d ust. 3, uwzględnia się liczbę godzin zajęć realizowanych przez nauczycieli, którym zgodnie z ust. 1 powierzono prowadzenie zajęć na podstawie innej niż umowa o pracę, traktując każdą zrealizowaną godzinę powierzonych zajęć jako jedną dwudziestą tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć nauczyciela w wysokości 20 godzin.”.

Za projekt odpowiedzialne jest Ministerstwo Edukacji Narodowej. Projekt zakłada wejście w życie przepisów po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.