Pierwszy urlop zdrowotny nauczyciela. Niejasne przepisy będą doprecyzowane

• Kiedy pierwszy urlop zdrowotny nauczyciela?
• MEN odpowiada
• Jest projekt nowelizacji

Kiedy pierwszy urlop zdrowotny nauczyciela?

Wątpliwości dotyczą udzielenia pierwszego urlopu dla poratowania zdrowia nauczycielowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze czasu pracy, posiadającemu ponad trzydziestoletni nieprzerwany okres zatrudnienia, w sytuacji, gdy w ostatnich siedmiu latach zliczone pojedyncze nieobecności związane ze zwolnieniami lekarskimi wynoszą ponad dwieście dni.

„Należy zauważyć, że w przypadku nauczyciela, który ma tak długi staż pracy (w jednej placówce), a jego nieobecności spowodowane chorobą przypadają na ostatnie dwa lata, każdorazowe doliczanie brakującego okresu do uzyskania uprawnień do urlopu dla poratowania zdrowia spowoduje brak możliwości skorzystania z przysługującego mu na podstawie przepisów Karty Nauczyciela świadczenia” – podkreśla poseł Tomasz Kostuś. I pyta o to czy wydając skierowanie na badania, i tym samym udzielając urlopu dla poratowania zdrowia takiemu nauczycielowi, należy bezwzględnie brać pod uwagę tylko okres ostatnich siedmiu lat, tj. bezpośrednio przed udzieleniem urlopu, czy też można uwzględnić wcześniejszy długoletni okres zatrudnienia. Czy wymóg siedmiu lat należy stosować w szczególności wobec nauczycieli nieposiadających tak długiego stażu?

MEN odpowiada

Odpowiedzi udzielił wiceminister edukacji Henryk Kiepura, który przypomniał, iż zgodnie z przepisami Karty Nauczyciela dyrektor szkoły, na wniosek nauczyciela, ma obowiązek wydania skierowania na badania lekarskie, po sprawdzeniu czy nauczyciel spełnia warunki formalne do uzyskania prawa do urlopu. Chodzi o to czy nauczyciel:

1) posiada wymagany staż pracy – co najmniej 7 lat,

2) zatrudniony jest w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony,

3) przepracował nieprzerwanie co najmniej 7 lat w szkole w wymiarze nie niższym niż ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, a w przypadku przerwania zatrudnienia, podjął ponownie zatrudnienie w szkole nie później niż w ciągu trzech miesięcy po ustaniu poprzedniego zatrudnienia w szkole.

Do okresu siedmioletniej pracy w szkole , wlicza się okresy czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby oraz urlopu innego niż wypoczynkowy, trwające łącznie nie dłużej niż 6 miesięcy.

Jak podkreślił wiceminister, z przepisów ustawy wynika, iż okresy stanowiące przerwę w wykonywaniu pracy inne niż urlop wypoczynkowy (urlop wypoczynkowy z natury rzeczy nie stanowi przerwy w pracy) podlegają sumowaniu, w przypadku gdy łącznie trwają one dłużej niż 6 miesięcy wymagany okres pracy przedłuża się o ten czas.

Nauczyciel uzyskuje zatem prawo do urlopu dla poratowania zdrowia po raz pierwszy, jeśli w chwili udzielenia urlopu zatrudniony jest w pełnym wymiarze zajęć i na czas nieokreślony oraz przepracował w szkole co najmniej 7 lat ( z zastrzeżeniem art. 73 ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela).

„Niewątpliwie prawdopodobieństwo wystąpienia u nauczyciela choroby zagrażającej wystąpieniem choroby zawodowej lub choroby, w której powstaniu czynniki środowiska pracy lub sposób wykonywania pracy odgrywają istotną rolę rośnie wraz z długością okresu zatrudnienia w zawodzie nauczyciela i związanym z tym większym obciążeniem dla zdrowia. Tak więc im dłuższy jest staż pracy nauczyciela w zawodzie tym bardziej narażony on jest na wystąpienie ww. chorób. W związku z powyższym, w opinii Ministerstwa, do ustalenia prawa do urlopu dla poratowania zdrowia na mocy art. 73 ust. 1, ust. 1a i ust. 3 ustawy, powinien być wzięty pod uwagę cały nieprzerwany (np. pracą w innych instytucjach powyżej trzech miesięcy) okres zatrudnienia ww. nauczyciela w szkole oraz okresy niezdolności do pracy i urlop inny niż wypoczynkowy trwające łącznie nie dłużej niż 6 miesięcy z okresu zatrudnienia” – czytamy w odpowiedzi opublikowanej na stronach Sejmu 6 marca 2025 r.

Jest projekt nowelizacji

„Jednocześnie uprzejmie informuję, że mając na uwadze wątpliwości interpretacyjne przepisu określającego warunki nabycia prawa do pierwszego urlopu dla poratowania zdrowia, w opublikowanym na stronie www.gov.pl/web/premier/projekt‐ustawy‐o‐zmianie‐ustawy‐‐karta‐ nauczyciela‐oraz‐niektorych‐innych‐ustaw3 wpisie do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów projektu ustawy o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw (nr projektu: UD199) zaproponowano doprecyzowanie tej kwestii. Zmiana dotyczyła będzie art. 73 ust. 4 ustawy – Karta Nauczyciela, który stanowi, że okres 7‐letniej pracy w szkole, uzasadniający prawo do urlopu, powinien przypadać bezpośrednio przed datą rozpoczęcia urlopu dla poratowania zdrowia. Sformułowanie „bezpośrednio przed datą rozpoczęcia urlopu dla poratowania zdrowia” rodzi w praktyce wątpliwości interpretacyjne i bywa przyczyną ustalania 7‐letniego okresu pracy w szkole w niewłaściwy sposób, powodując tym samym, że od nauczycieli wymagany jest dłuższy okres pracy w szkole niż 7 lat. W związku z tym, że przepisy art. 73 ust. 1a i 3 ustawy – Karta Nauczyciela, jak wskazano wyżej, precyzyjnie określają sposób ustalania 7‐letniego okresu pracy w szkole, warunkującego możliwość skorzystania z urlopu dla poratowania zdrowia, w art. 73 ust. 4 ustawy – Karta Nauczyciela proponuje się skreślenie pierwszego zdania, które jest zbędne i prowadzi do niewłaściwego stosowania przepisów w tym zakresie” – zapowiada wiceminister edukacji.

Źródło: Zapytanie nr 2236 w sprawie udzielania nauczycielowi urlopu dla poratowania zdrowia/Sejm