Egzamin ósmoklasisty a uczniowie z orzeczeniem - szczególne zasady. Pełna lista ułatwień na 2026 rok

• Na czym polega dostosowanie egzaminu ósmoklasisty?
• Ile dodatkowego czasu mogą otrzymać uczniowie?
• Kogo obejmują dostosowania? Pełna lista grup
• Osobna sala, nauczyciel wspomagający, komputer - najważniejsze ułatwienia w praktyce
• Kto w ogóle nie przystępuje do egzaminu ósmoklasisty?
• Egzamin w domu – kiedy jest możliwy?
• Ważne terminy dla rodziców

Na czym polega dostosowanie egzaminu ósmoklasisty?

Zgodnie z komunikatem dyrektora CKE z 20 sierpnia 2025 r. (zaktualizowanym 10 października 2025 r.), dotyczącym trwającego roku szkolnego 2025/2026 dostosowanie egzaminu ósmoklasisty może dotyczyć jego formy lub warunków przeprowadzania.

Dostosowanie formy to przygotowanie odrębnych arkuszy egzaminacyjnych, uwzględniających potrzeby i możliwości danej grupy uczniów. Dostosowanie warunków obejmuje natomiast szereg konkretnych rozwiązań - od wydłużenia czasu pracy, przez zapewnienie odpowiedniego miejsca i sprzętu specjalistycznego, po obecność nauczyciela wspomagającego w czytaniu lub pisaniu albo specjalisty z zakresu danego rodzaju niepełnosprawności.

Ile dodatkowego czasu mogą otrzymać uczniowie?

To zwykle pierwsze pytanie, które zadają rodzice. Maksymalne przedłużenie czasu pracy z arkuszem standardowym wynosi:

• język polski - do 45 minut dłużej (podstawowy czas: 150 min),
• matematyka - do 40 minut dłużej (podstawowy czas: 125 min),
• język obcy nowożytny - do 35 minut dłużej (podstawowy czas: 110 min).

Uczniowie korzystający z odrębnych arkuszy dostosowanych (m.in. osoby z autyzmem, niewidome, niesłyszące, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, z afazją, z mózgowym porażeniem dziecięcym czy cudzoziemcy z ograniczoną znajomością polskiego) pracują zatem podczas egzaminu ósmoklasisty w czasie, który jest z góry wydłużony i wynosić może łącznie:

• język polski - do 195 minut,
• matematyka - do 165 minut,
• język obcy nowożytny - do 145 minut.

Nie bez przyczyny czas wydłużenia są określone z przedrostkiem "do". W zależności od rodzaju występującej trudności u danego ucznia, czas wydłużenia mogą być krótsze. Powyżej podane czasy maksymalne. Wszystko jest szczegółowo określone w tabelach zawartych w komunikacie Dyrektora CKE.

Kogo obejmują dostosowania? Pełna lista grup

CKE wyodrębniła kilkanaście grup uczniów uprawnionych do dostosowań egzaminu. Dla każdej z nich przewidziano odrębny katalog możliwych ułatwień. Oto pełna lista:

Warto odnotować, że od roku szkolnego 2025/2026 do ostatniej z wymienionych grup zaliczają się również uczniowie będący obywatelami Ukrainy, którzy przybyli do Polski od 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi.

Osobna sala, nauczyciel wspomagający, komputer - najważniejsze ułatwienia w praktyce

Uczeń zdaje egzamin w oddzielnej sali, gdy korzysta z co najmniej jednego z poniższych dostosowań:

Natomiast gdy uczeń korzysta z pomocy nauczyciela wspomagającego, przebieg egzaminu musi być rejestrowany za pomocą urządzenia nagrywającego dźwięk. Nagranie stanowi integralną część pracy egzaminacyjnej.

Katalog konkretnych ułatwień jest obszerny i zależy od rodzaju potrzeb. Wśród najważniejszych warto wymienić:

Kto w ogóle nie przystępuje do egzaminu ósmoklasisty?

Egzaminu nie zdają uczniowie z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego wydanym ze względu na niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym. Zasada ta dotyczy również uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi, gdy jedną z nich jest niepełnosprawność intelektualna w takim stopniu.

Uczniowie z innymi niepełnosprawnościami sprzężonymi mogą zostać zwolnieni z egzaminu przez dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej - na wniosek rodziców zaopiniowany pozytywnie przez dyrektora szkoły, złożony jednak nie później niż do 1 grudnia 2025 r. (termin w tym roku szkolnym już więc upłynął).

W szczególnych przypadkach zdrowotnych, gdy uczeń nie może przystąpić do egzaminu ani w terminie głównym, ani dodatkowym, dyrektor OKE również może go zwolnić z tego obowiązku.

Egzamin w domu – kiedy jest możliwy?

W szczególnych przypadkach wynikających ze stanu zdrowia lub niepełnosprawności egzamin ósmoklasisty może odbyć się poza szkołą - na przykład w domu ucznia. Wymaga to zgody dyrektora OKE, wydanej na udokumentowany wniosek dyrektora szkoły złożony w porozumieniu z rodzicami, nie później niż do 11 lutego 2026 r. (ten termin zatem też już minął na ten rok szkolny). Jeśli jednak potrzeba dostosowania pojawi się po tej dacie, uzgodnienia muszą nastąpić niezwłocznie.

Ważne terminy dla rodziców

Rodzice uczniów, którzy mogą potrzebować dostosowań, powinni pilnować następujących dat (upłynęły w tym roku szkolnym, ale w kolejnych latach zapewne będą wyznaczane w podobnych terminach):

• do 26 września 2025 r. - dyrektor szkoły informuje rodziców o możliwych dostosowaniach i trybie ich ustalania,
• do 15 października 2025 r. - termin złożenia zaświadczeń lekarskich i opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej (w sytuacjach losowych - niezwłocznie po otrzymaniu dokumentu),
• do 17 listopada 2025 r. - uzgodnienia z OKE ws. szczególnych dostosowań, np. dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi lub w przypadku dostosowań spoza komunikatu,
• do 20 listopada 2025 r. - szkoła przekazuje rodzicom pisemną informację o przyznanych dostosowaniach,
• do 25 listopada 2025 r. - rodzice składają oświadczenie o korzystaniu albo niekorzystaniu z dostosowań,
• do 1 grudnia 2025 r. - termin na wniosek o zwolnienie z egzaminu (niepełnosprawności sprzężone),
• do 11 lutego 2026 r. - wniosek o przeprowadzenie egzaminu w miejscu innym niż szkoła.

Chyba że potrzeba dla danego ułatwienia powstanie później - wówczas obowiązuje niezwłoczność w większości przypadków. Sam egzamin ósmoklasisty w roku szkolnym 2025/2026 odbędzie się w terminie głównym jeszcze w maju 2026 r., a w terminie dodatkowym - w maju i czerwcu 2026 r. Obejmuje trzy przedmioty: język polski, matematykę i język obcy nowożytny.

Źródło: Artykuł opracowano na podstawie Komunikatu dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z 20 sierpnia 2025 r. (aktualizacja z 10 października 2025 r.) w sprawie szczegółowych sposobów dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu ósmoklasisty w roku szkolnym 2025/2026. Pełna treść dokumentu jest dostępna na stronie cke.gov.pl. Link do dokumentu: TUTAJ.