Nauczyciel, wychowawca, pracownik pedagogiczny funkcjonariuszem publicznym. Resort edukacji pracuje nad zmianami. Kim jest funkcjonariusz publiczny?

• Kim jest funkcjonariusz publiczny?
• Naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza publicznego
• Ochrona prawna funkcjonariusza publicznego
• Nauczyciel, wychowawca, pracownik pedagogiczny funkcjonariuszem publicznym

We wtorek, 14 kwietnia 2025 r. w wykazie prac legislacyjnych rządu pojawił się projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Projekt zakłada m.in. przyznanie nauczycielom, wychowawcom i innym pracownikom pedagogicznym statusu funkcjonariuszy publicznych.

Kim jest funkcjonariusz publiczny?

Kwestię pojęcia funkcjonariusz publiczny reguluje ustawa z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny. W art. 115 3§ 13 wymieniony został katalog zamknięty pojęcia "funkcjonariusz publiczny". Funkcjonariuszem publicznym jest:

1. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej;
2. poseł, senator, radny;
   2a poseł do Parlamentu Europejskiego;
3. sędzia, ławnik, prokurator, funkcjonariusz finansowego organu postępowania przygotowawczego lub organu nadrzędnego nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, notariusz, komornik, kurator sądowy, syndyk, nadzorca sądowy i zarządca, osoba orzekająca w organach dyscyplinarnych działających na podstawie ustawy;
4. osoba będąca pracownikiem administracji rządowej, innego organu państwowego lub samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe, a także inna osoba w zakresie, w którym uprawniona jest do wydawania decyzji administracyjnych;
5. osoba będąca pracownikiem organu kontroli państwowej lub organu kontroli samorządu terytorialnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe;
6. osoba zajmująca kierownicze stanowisko w innej instytucji państwowej;
7. funkcjonariusz organu powołanego do ochrony bezpieczeństwa publicznego albo funkcjonariusz Służby Więziennej;
8. osoba pełniąca czynną służbę wojskową, z wyjątkiem terytorialnej służby wojskowej pełnionej dyspozycyjnie;
9. pracownik międzynarodowego trybunału karnego, chyba że pełni wyłącznie czynności usługowe;
10. inspektor Inspekcji Wodnej.

Naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza publicznego

Zgodnie z art. 222 Kodeksu karnego, za naruszenie nietykalności cielesnej funkcjonariusza publicznego lub osoby do pomocy mu przybranej podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.

Ochrona prawna funkcjonariusza publicznego

Zgodnie z art. 231 a Kodeksu karnego, funkcjonariusz publiczny ma prawo do ochrony prawnej.  Z ochrony prawnej przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych funkcjonariusz publiczny korzysta również wtedy, jeżeli bezprawny zamach na jego osobę został podjęty z powodu wykonywanego przez niego zawodu lub zajmowanego stanowiska.

Nauczyciel, wychowawca, pracownik pedagogiczny funkcjonariuszem publicznym

Projekt, jak już wcześniej zostało wspomniane zakłada m.in. przyznanie nauczycielom, wychowawcom i innym pracownikom pedagogicznym statusu funkcjonariuszy publicznych. Chodzi o wzmocnienie ich ochrony prawnej. Projekt zakłada rozszerzenie katalogu podmiotów będących funkcjonariuszami publicznymi o punkt 11 w następującym brzmieniu:

11) nauczyciel, wychowawca lub inny pracownik pedagogiczny zatrudniony w publicznym lub niepublicznym przedszkolu, szkole lub placówce działającej na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r.– Prawo oświatowe”.

Dzięki powyższej zmianie, będą miały zastosowanie wszystkie regulacje dotyczące ochrony i odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych. Uchylony zostanie także art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela, który stanowi, że nauczyciel, podczas lub w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, korzysta z ochrony przewidzianej dla funkcjonariuszy publicznych na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.