REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy nauczyciel może korzystać ze zwolnienia na dziecko w wymiarze godzinowym? W tym zakresie obowiązują przepisy szczególne. Co przewidują?

Małgorzata Masłowska
Prawniczka, mediatorka, szkoleniowiec
Czy nauczyciel może korzystać ze zwolnienia na dziecko w wymiarze godzinowym? W tym zakresie obowiązują przepisy szczególne. Co przewidują?
Czy nauczyciel może korzystać ze zwolnienia na dziecko w wymiarze godzinowym? W tym zakresie obowiązują przepisy szczególne. Co przewidują?
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Dni wolne na dziecko dla nauczycieli. Jak prawidłowo z nich korzystać? Prawa nauczycieli uregulowano w Karcie Nauczyciela, ale czy to oznacza, że nie można stosować Kodeksu pracy, który przewiduje korzystniejsze rozwiązania?

Zwolnienie na dziecko można wykorzystać w dniach lub godzinach

Zasady pracy i wynagradzania nauczycieli odbiegają od zasad dotyczących w tym zakresie przeciętnego pracownika. Bo choć są oni pracownikami, to przepisy ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy znajdują do nich zastosowanie tylko czasami – w przypadkach, gdy dana kwestia nie została uregulowana w ustawie z 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela. To może czasami rodzić wątpliwości związane z tym, jak dokładnie postępować. Tak bywa na przykład w przypadku dni wolnych na opiekę nad dzieckiem.
Jest to jedno z podstawowych uprawnień związanych z rodzicielstwem, z którego mogą korzystać pracownicy wychowujących dzieci w określonym wieku. Co do zasady przysługuje ono na podstawie art. 188 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, który przyznaje prawo do tego zwolnienia pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat i określa jego wymiar w roku kalendarzowym na 16 godzin albo 2 dni. Co istotne, za ten czas pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Kto decyduje o tym, czy zwolnienie zostanie wykorzystanie w wymiarze dziennym, czy godzinowym? Sam pracownik w pierwszym wniosku o jego udzielenie składanym w danym roku kalendarzowym.

REKLAMA

REKLAMA

Polecamy: Kalendarz 2026

Czy nauczyciel może korzystać ze zwolnienia w wymiarze godzinowym?

Korzystanie z tego uprawnienia w wymiarze godzinowym jest bez wątpienia rozwiązaniem korzystnym dla pracownika. Pozwala bowiem na wielokrotne wcześniejsze zakończenie pracy, czy też późniejsze rozpoczęcie, jeśli zachodzi potrzeba pójścia z dzieckiem do lekarza, czy też pracownik chciałby uczestniczyć w wydarzeniach szkolnych czy przedszkolnych, które odbywają się w czasie jego godzin pracy. I właśnie te korzyści płynące z możliwości podjęcia decyzji co do tego, jak pracownik chciałby wykorzystać przysługujące mu uprawnienie bywają kością niezgody w przypadku nauczycieli. Jak bowiem wynika z art. 67e Karty Nauczyciela, nauczycielowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy w wymiarze 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Jak widać, choć wymiar zwolnienia jest taki sam jak ten wynikający z Kodeksu pracy, to jednak jest też istotna różnica jest – Karta Nauczyciela nie przewiduje możliwości wykorzystania go w wymiarze godzinowym. Wielu nauczycieli uważa, że w tym przypadku można na ogólnych zasadach uzupełniająco zastosować przepisy Kodeksu pracy, a tym samym, że również oni mają możliwość wykorzystania omawianego zwolnienia w trybie godzinowym. Jednak tak niestety nie jest. Zwolnienie „na dziecko” zostało uregulowane w Karcie Nauczyciela, co oznacza, że przepisy Kodeksu pracy nie znajdują w tym zakresie zastosowania. Nie zmienia tego fakt, że w ocenie nauczycieli dotyczące ich przepisy są mniej korzystne niż te odnoszące się do ogółu pracowników.

Polecamy: Karta Nauczyciela. Komentarz

REKLAMA

Przepisy szczególne nie muszą być korzystniejsze dla pracownika

Istota regulowania praw i obowiązków niektórych grup zawodowych w przepisach szczególnych sprowadza się bowiem właśnie do tego, że w przypadku świadczonej przez nie pracy zachodzi potrzeba stosowania w niektórych przypadkach innych zasad niż te, które stosuje się (i sprawdzają się) w odniesieniu do ogółu pracowników. To dlatego powstają przepisy szczególne. Nie obowiązuje natomiast w tym zakresie zasada, zgodnie z którą istotą regulacji szczególnych miałoby być to, że są one korzystniejsze od regulacji przewidzianych w Kodeksie pracy. Odmienność może mieć w tym wypadku zarówno charakter pozytywny, jak i negatywny (na plus lub na minus w stosunku do regulacji ogólnych). Taki pogląd potwierdza Państwowa Inspekcja Pracy w wyjaśnieniach zamieszczonych na swojej stronie internetowej, w których wskazano, że Nauczyciele zatrudnieni w oparciu o Kartę Nauczyciela, nie mogą korzystać z opieki nad dzieckiem w wymiarze godzinowym. Art. 67e Karty Nauczyciela wprost stanowi, że takie zwolnienie od pracy przysługuje w wymiarze 2 dni.
Warto wskazać, że zgodnie z art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela, w sprawach wynikających ze stosunku pracy nauczycieli, które nie są uregulowane przepisami tej ustawy, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu pracy. Oznacza to, że jedynie w zakresie nieobjętym regulacjami Karty Nauczyciela, prawa i obowiązki nauczycieli określane są na podstawie przepisów ogólnych Kodeksu pracy. (wyjaśnienia PIP w sprawie wykorzystania przez nauczyciela opieki na dziecko godzinowo, https://www.pip.gov.pl/dla-pracodawcow/pytania-i-odpowiedzi/).

Dalszy ciąg materiału pod wideo
Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Edukacja
W wielu szkołach ustalono dni wolne od zajęć. Czy nauczycielowi przysługuje wynagrodzenie za dni dyrektorskie?

Dyrektor szkoły może ustalić dodatkowe dni wolne od zajęć dydaktyczno-wychowawczych. W tzw. dniu dyrektorskim nauczyciel nie prowadzi lekcji, zajęć z uczniami czy innych aktywności edukacyjnych przewidzianych w planie nauczania. Czy w związku z tym nauczyciel zachowuje prawo do wynagrodzenia?

Polacy coraz częściej zwierzają się AI. Niektórzy wolą ją od ludzi. Oto dlaczego

Z narzędzi sztucznej inteligencji korzysta obecnie 67,4 proc. dorosłych Polaków obecnych w sieci, jednak zdecydowana większość z nich (78,7 proc.) sprzeciwia się wchodzeniu z technologią w relacje emocjonalne. Takie wnioski płyną z ogólnopolskiego raportu badawczego „Relacje w czasach AI”.

Wynagrodzenie nauczyciela początkującego – opublikowano zmiany dotyczące wyliczania średniego wynagrodzenia za 2026 r.

Trwa porządkowanie sytuacji nauczycieli po tym, jak w 2024 r. podwyżka dla nauczycieli początkujących wyniosła 33 proc., a dla reszty nauczycieli 30 proc. Rządzący co rok korygują w tzw. ustawie okołobudżetowej wskaźnik wzrostu płac dla nauczycieli początkujących, aby zapewnić im waloryzację na takim samym poziomie, jak waloryzacja dla pozostałych nauczycieli.

E-rewolucja współczesnej edukacji. Uczniowie chętnie korzystają z AI – kiedy jest to szczególnie ryzykowne? [Wywiad]

Trwa e-rewolucja edukacji. Uczniowie bardzo chętnie korzystają z AI, ale nie można ich z tym zostawiać samych. Kiedy jest to szczególnie ryzykowne? Nauczycielka tłumaczy jak korzystać ze sztucznej inteligencji jako wsparcia w nauce. Jak może wyglądać nauka za 5-10 lat?

REKLAMA

Telefon zabrać czy rozmawiać? Ekspert o błędach rodziców w świecie internetu

Rodzice ograniczają kontrolę nad aktywnością dzieci w internecie, gdy te wchodzą w wiek nastoletni, a właśnie wtedy rosną zagrożenia – powiedział PAP prof. Jacek Pyżalski z UAM w Poznaniu. Jego zdaniem rodzice powinni zastępować kontrolę rozmową i zainteresowaniem cyfrowym życiem dzieci.

Karta Nauczyciela bez zmian. Proponowane rozwiązania byłyby za drogie

Rządzący nie powiążą wynagrodzeń nauczycieli ze średnim wynagrodzeniem w gospodarce. Jest więc już jasne, że tak rozumianych podwyżek nie będzie. A co dalej z pensjami pedagogów? Resort edukacji zapewnia, że trwają prace koncepcyjne.

Będą kolejne zmiany w szkołach? Uwaga znów skupia się na talerzach uczniów, a celem jest wsparcie lokalnych producentów

Czy na talerzach uczniów znów zajdą zmiany? Trwają analizy dotyczące możliwości wprowadzenia na skalę ogólnopolską działań, które zostały przetestowane w ramach lokalnego pilotażu. Chodzi nie tylko o budowanie świadomości uczniów, ale też o wsparcie lokalnych producentów.

Indywidualny tok lub program nauki będzie można zastosować od pierwszych dni w szkole

Uczniowie wykazujący ponadprzeciętne zdolności już od pierwszych dni w szkole będą mogli być objęci indywidualnym tokiem lub programem nauki. MEN szykuje nowelizację rozporządzenia w sprawie warunków i trybu udzielania zezwoleń na indywidualny program lub tok nauki oraz organizacji indywidualnego programu lub toku nauki.

REKLAMA

Młodzieżowe Słowo Roku 2026: głosowanie do końca listopada [Lista]

Głosowanie na Młodzieżowe Słowo Roku 2026 trwa do końca listopada. Na liście 12 finałowych słów młodzieży znalazły się m.in.: aura, Kukiriniarz, płakał, brokuł i larpować. Co oznaczają? W 2025 roku wygrało słowo szponcić.

Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne. Tyle można dziś otrzymać

Z danych ZUS wynika, że we wrześniu 2026 r. z nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych korzystało 8,1 tys. osób. Średnia wysokość wypłacanego świadczenia sięgnęła 4789,06 zł.

Zapisz się na newsletter
Od żłobka do studiów. Egzaminy, testy wiedzy, zmiany programowe i świadczenia pieniężne. Wszystko, co ważne dla nauczycieli, uczniów i rodziców, znajdziesz w naszym newsletterze.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA