Coraz mniej nauczycieli korzysta ze świadczeń kompensacyjnych? ZUS podaje liczby

• Dane ZUS o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych
• Zasady przyznawania nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych
• Zasady łączenia świadczenia z pracą zarobkową

Miesiąc wcześniej – w marcu 2026 r. – świadczenie pobierało 9,4 tys. osób, a jego przeciętna wysokość wyniosła 4465,17 zł.

Dane ZUS o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych

Liczba nauczycieli pobierających to świadczenie w kwietniu 2026 r. była niższa niż rok, dwa i trzy lata wcześniej w tym samym okresie. W kwietniu 2025 r. świadczenia kompensacyjne pobierało 11 tys. osób, a ich przeciętna wysokość wynosiła 4207,16 zł. W kwietniu 2024 r. dane te przedstawiały się odpowiednio: 12,3 tys. osób i 4022,52 zł, w kwietniu 2023 r. – 13,1 tys. osób i 3561,09 zł, a w kwietniu 2022 r. – 13,5 tys. osób i 2849,89 zł.

Nauczycielskie świadczenia kompensacyjne są odpowiednikiem emerytur pomostowych. W kwietniu 2026 r. pomostówki pobierało 38,5 tys. osób, a ich przeciętna wysokość wynosiła 5917,91 zł.

Zasady przyznawania nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych

Zgodnie z ustawą o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych mogą one być przyznawane nauczycielom z 30-letnim stażem pracy, w tym z 20 latami pracy nauczycielskiej, pracującym na co najmniej pół etatu. Wiek uprawniający do świadczenia ma wzrastać w latach 2014-2032, począwszy od 55. roku życia aż do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. W latach 2025-2026 nauczyciel może je otrzymać, jeśli ukończy 56 lat (kobieta) i 61 lat (mężczyzna).

Świadczenia kompensacyjne przysługują nauczycielom pracującym w szkołach, przedszkolach, placówkach kształcenia ustawicznego, młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, specjalnych ośrodkach wychowawczych oraz nauczycielom zatrudnionym w publicznych i niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych.

Od 1 stycznia 2026 r. grupa uprawnionych do kompensówek została rozszerzona o nauczycieli publicznych i niepublicznych placówek oświatowo-wychowawczych, centrów kształcenia zawodowego i branżowych centrów umiejętności, placówek artystycznych, bibliotek pedagogicznych, placówek doskonalenia nauczycieli i kolegiów pracowników służb społecznych, a także nauczycieli zatrudnionych w okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich.

Zasady łączenia świadczenia z pracą zarobkową

Nauczyciele korzystający z kompensówek nie mogą dalej pracować w szkole, przedszkolu lub ośrodku (np. w niepełnym wymiarze godzin), nawet jeśli zajmowane stanowisko nie ma nic wspólnego z pracą dydaktyczną, pod sankcją zawieszenia świadczenia. Jeśli zaś nauczyciel podejmie inną pracę, to będzie nadal mógł pobierać pieniądze z tytułu świadczenia. W 2022 r., w związku z pełnoskalową zbrojną agresją Rosji na Ukrainę i napływem uchodźców, w tym dzieci w wieku szkolnym, wprowadzono odstępstwa od tej zasady. Obowiązywały one do 31 sierpnia 2025 r.

Pieniądze na nauczycielskie świadczenia kompensacyjne nie pochodzą z odprowadzanych składek, lecz z budżetu państwa.

ZUS na swojej stronie internetowej udostępnił specjalny kalkulator do wyliczenia wysokości tego świadczenia. Każdy nauczyciel może – wpisując swoje podstawowe dane – obliczyć prognozowaną dla siebie wysokość świadczenia.