Po co nam szkoła? Eksperci o przyszłości edukacji podczas debaty Gość INFOR.PL

• Szkoła dla państwa, ucznia, obywatela czy pracodawcy?
• Edukacja jako sztuka zadawania pytań
• Wyrównywanie szans czy rozwijanie talentów?
• Eksperci z wieloletnim doświadczeniem

To tylko część pytań, które wybrzmią podczas debaty „Po co nam szkoła?”, organizowanej przez INFOR.pl we współpracy z Warszawskim Forum Oświatowym. W dyskusji udział wezmą doświadczeni nauczyciele, dyrektorzy szkół i eksperci edukacyjni od lat zaangażowani w kształtowanie polskiej oświaty.

Szkoła dla państwa, ucznia, obywatela czy pracodawcy?

W centrum debaty znajdzie się fundamentalne pytanie o rolę szkoły we współczesnym świecie. Uczestnicy spróbują odpowiedzieć, komu i czemu ma ona służyć.

Czy szkoła istnieje przede wszystkim po to, aby realizować cele państwa? Czy ma przygotowywać przyszłych pracowników odpowiadających potrzebom gospodarki? A może jej najważniejszym zadaniem jest wspieranie rozwoju młodego człowieka i budowanie kapitału społecznego niezbędnego dla funkcjonowania demokratycznego społeczeństwa?

Punktem wyjścia do rozmowy będą także pytania o to, czy edukacja powinna koncentrować się na przygotowywaniu uczniów do przewidywanej przyszłości. Jak zauważa Janusz Kostynowicz:

„Czy po to nam szkoła, aby przygotowywała uczniów do prognozowanej przez ekspertów przyszłości? Nie sądzę, bo ryzyko, że pomylimy się w przewidywaniach jest większe niż to, że dojrzały poznawczo, emocjonalnie i społecznie młody człowiek nie poradzi sobie w życiu po opuszczeniu murów zwyczajnie dobrej szkoły”.

Eksperci zastanowią się również, czy szkoła powinna przede wszystkim spełniać oczekiwania swoich licznych interesariuszy – rodziców, samorządów, pracodawców czy administracji państwowej.

Edukacja jako sztuka zadawania pytań

Jednym z tematów debaty będzie miejsce dialogu i krytycznego myślenia w procesie nauczania. Jak podkreśla Włodzimierz Paszyński, edukacja inspirowana nurtem sokratejskim nie polega na przekazywaniu gotowych odpowiedzi.

„Szkoła inspirowana nurtem sokratejskim jest miejscem zadawania pytań – zarówno podstawowych, takich jak: po co się uczymy, jak i tych kierowanych do uczniów, w których nauczyciel-przewodnik prowadzi z nimi dialog o możliwych odpowiedziach”.
W dobie gwałtownych zmian technologicznych, rozwoju sztucznej inteligencji i niepewności dotyczącej przyszłych zawodów pytanie o to, jakich kompetencji naprawdę potrzebują młodzi ludzie, staje się coraz bardziej aktualne.

Wyrównywanie szans czy rozwijanie talentów?

Podczas debaty nie zabraknie również dyskusji o jakości kształcenia oraz wyzwaniach stojących przed szkołami.
Coraz częściej pojawiają się głosy wskazujące na zbyt łatwy dostęp do edukacji ogólnokształcącej na poziomie ponadpodstawowym, co może prowadzić do obniżania wymagań edukacyjnych. Jednocześnie szkoła pozostaje jednym z najważniejszych narzędzi wyrównywania szans życiowych dzieci i młodzieży pochodzących z różnych środowisk.

Jak znaleźć równowagę między wspieraniem uczniów mających trudności a tworzeniem warunków do rozwoju tych najbardziej ambitnych, ciekawych świata i gotowych do przekraczania standardowych schematów? Czy współczesna szkoła potrafi jednocześnie pomagać słabszym i rozwijać talenty?
To pytania, które od lat dzielą środowisko edukacyjne i które staną się jednym z najważniejszych wątków spotkania.

Eksperci z wieloletnim doświadczeniem

W debacie udział wezmą osoby, które od dziesięcioleci współtworzą polską edukację.

Danuta Kozakiewicz

Dyrektor Szkoły Podstawowej nr 103 w Warszawie, ekspertka Instytutu Badań Edukacyjnych i członkini zespołów doradczych związanych z systemem egzaminacyjnym. Od ponad dwóch dekad zarządza szkołą, kierując się zasadą, że „w mojej szkole każdy może odnieść sukces”.

dr hab. Lech Mankiewicz

Fizyk, profesor Centrum Fizyki Teoretycznej PAN. Od 2006 do 2019 roku pełnił funkcję dyrektora tego instytutu. Redaktor polskiej wersji językowej portalu edukacyjnego KhanAcademy. W 2011 został wyróżniony przez Polskie Towarzystwo Astronomiczne medalem im. Włodzimierza Zonna za wkład w upowszechnianie wiedzy astronomicznej oraz umożliwienie uczniom i nauczycielom polskich szkół prowadzenia własnych regularnych obserwacji astronomicznych w ramach programu „Hands-On Universe” . Od kilku lat uczy fizyki i matematyki w jednej z podwarszawskich szkół prywatnych. W 2023 roku nagrodzony przez Polskie Towarzystwo Fizyczne nagrodą im. Grzegorza Białkowskiego przyznawaną nauczycielom fizyki za wybitną działalność dydaktyczną i wychowawczą, w tym wprowadzanie innowacyjnych metod nauczania.

Anna Wróbel

Ekspertka edukacji przedszkolnej i planu daltońskiego, inicjatorka wielu projektów krajowych i międzynarodowych. Wiceprezes Polskiego Komitetu OMEP, współzałożycielka Polskiego Stowarzyszenia Dalton. Od lat promuje indywidualizację nauczania, samodzielność dzieci i nowoczesne metody pracy wychowawczej.

Włodzimierz Zielicz

Nauczyciel fizyki i matematyki, instruktor harcerski, wieloletni wychowawca laureatów krajowych i międzynarodowych olimpiad przedmiotowych. Autor podręczników, materiałów metodycznych i publikacji poświęconych edukacji oraz harcerstwu. Koordynator programu Międzynarodowej Matury IB.