Skarga do sądu na wynik egzaminu ósmoklasisty i matury. Czy takie postępowanie jest potrzebne?

• Działalność CKE budzi wątpliwości
• Skarga do sądu na wynik egzaminu ósmoklasisty i matury
• Szybki tryb uwzględniający terminy rekrutacji

Działalność CKE budzi wątpliwości

Zasady przeprowadzania egzaminów ósmoklasisty i egzaminów maturalnych od lata budzą wiele pytań i emocji. Co rok w przestrzeni publicznej pojawiają się informacje o przypadkach, w których po wglądzie do pracy i złożeniu wniosku o weryfikację punktów oraz ewentualnie po złożeniu odwołania, ostateczny wynik okazywał się być znacząco różny od tego pierwotnego. W tle dużo mówi się o warunkach pracy egzaminatorów, poziomie ich wynagrodzenia, a także samych zasadach egzaminów i o tym, czy aby na pewno oceniany jest na nich poziom wiedzy. Mimo tych dyskusji w omawianym zakresie nie zanosi się na zmiany. Tymczasem na początku lipca 2026 roku do Ministerstwa Edukacji Narodowej wpłynęła petycja w interesie publicznym w sprawie wprowadzenia sądowej kontroli wyników egzaminów organizowanych przez Centralną Komisję Egzaminacyjną i okręgowe komisje egzaminacyjne.

Skarga do sądu na wynik egzaminu ósmoklasisty i matury

Autor petycji wnosi o podjęcie prac legislacyjnych prowadzących do wprowadzenia szczególnego postępowania przed sądem powszechnym w sprawach dotyczących ustalenia wyniku, oceny, unieważnienia albo odmowy zmiany wyniku egzaminu organizowanego przez Centralną Komisję Egzaminacyjną lub okręgowe komisje egzaminacyjne. Prawem tym miałyby zostać objęte:

• egzamin ósmoklasisty,
• egzamin maturalny,
• egzamin zawodowy,
• egzaminy eksternistyczne,
• inne egzaminy, których wyniki ustalają CKE albo OKE.

Możliwość zaskarżenia miałaby obejmować nie tylko samą liczbę przyznanych punktów, lecz również:

• odmowę ich podwyższenia po weryfikacji,
• rozstrzygnięcie Kolegium Arbitrażu Egzaminacyjnego,
• unieważnienie egzaminu lub jego części,
• rozstrzygnięcie o naruszeniu zasad przeprowadzania egzaminu,
• nieprawidłowości w zapewnieniu warunków lub form dostosowania egzaminu do potrzeb zdającego.

Szybki tryb uwzględniający terminy rekrutacji

Takie postępowanie miałoby być prowadzone w szybkim trybie rozpoznawania spraw egzaminacyjnych uwzględniającym terminy rekrutacji i skutki wyniku egzaminu dla dalszej edukacji lub sytuacji zawodowej zdającego oraz wolne od opłat sądowych dla zdającego. W uzasadnieniu petycji jej autor wskazał, że wynik egzaminu zewnętrznego nie jest zwykłą informacją o poziomie wiedzy. Może decydować o przyjęciu do szkoły ponadpodstawowej, na studia, uzyskaniu świadectwa dojrzałości, nabyciu kwalifikacji zawodowych albo możliwości wykonywania określonego zawodu. To sprawia, że błąd w sprawdzeniu pracy, błędne zastosowanie kryteriów oceniania, pominięcie fragmentu odpowiedzi, nieprawidłowe zsumowanie punktów albo bezzasadne unieważnienie egzaminu mogą wywoływać daleko idące skutki dla dalszego życia zdającego. Autor wskazał, że obecny system nie zapewnia w tego rodzaju sytuacjach jednolitej i niezależnej ochrony sądowej, a w państwie prawa osoba, której wynik egzaminu państwowego wpływa na dalszą edukację lub życie zawodowe, powinna mieć dostęp do realnej, niezależnej i opartej na dowodach procedury weryfikacyjnej. Taka ochrona nie osłabi systemu egzaminacyjnego, a jedynie zwiększy jego przejrzystość, rzetelność oraz zaufanie społeczne.