Duże zmiany w szkołach i przedszkolach od 1 września 2026 r. Nowa podstawa programowa [Kompas jutra]

• Zmiany w szkołach i przedszkolach od września 2026 r. - nowa podstawa programowa
• Nowa podstawa programowa 2026 - przedszkole
• Nowa podstawa programowa 2026 - szkoła podstawowa
• Jakie nowe przedmioty będą w szkole od września 2026 r.?
• Nowa przyroda w szkołach od 2026 r.
• Zajęcia praktyczno-techniczne w szkołach od 2026 r.
• Ramowy plan nauczania - klasy I-III
• Ramowy plan nauczania - klasy IV-VIII

Zmiany w szkołach i przedszkolach od września 2026 r. - nowa podstawa programowa

Od 1 września 2026 r. nowa podstawa programowa "Reforma26. Kompas Jutra" (reforma26) obejmie wszystkie przedszkola, a także klasy I i IV szkół podstawowych (także niepubliczne). Podstawą prawną stanowią rozporządzenia podpisane przez minister edukacji Barbarę Nowacką (Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością, Dziennik Ustaw z 2026, poz. 378; Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 12 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół, Dziennik Ustaw z 2026, poz. 380). Reforma przeprowadzana jest etapowo od 2025 r. – w pierwszym roku dodano dwa przedmioty - edukację obywatelską (zamiast HiT w szkołach ponadpodstawowych) i edukację zdrowotną (w szkołach ponadpodstawowych i w klasach IV-VIII szkół podstawowych, która zastąpiła wychowanie do życia w rodzinie i ostatecznie była nieobowiązkowa), a także zmieniono podstawę programową WF-u. Kolejny etap to 1 września 2026 r. W tym dniu zacznie obowiązywać nowa podstawa programowa w przedszkolu, w klasach I i IV szkoły podstawowej oraz tydzień projektowy w szkołach (fakultatywnie). Jednym z efektów reformy ma być zmniejszenie przeciążenia liczbą godzin w klasach VII i VIII.

Jak czytamy na stronie reforma26.men.gov.pl dzięki zmianom "Szkoła ma stać się bardziej przyjazna, dawać uczniom solidną, aktualną i pogłębioną wiedzę, a jednocześnie wspierać rozwój emocjonalny i społeczny. Uczyć w sposób skuteczny, nowoczesny i dopasowany do potrzeb uczniów. Postępy w nauce oraz dobrostan uczniów będą na bieżąco monitorowane. Czas w szkole będzie lepiej wykorzystany, m.in. na pogłębianie wiedzy i rozwijanie zainteresowań uczniów. Będzie więcej zajęć praktycznych i doświadczeń edukacyjnych, a także tygodnie projektowe, w trakcie których uczniowie będą rozwijać różnorodne umiejętności, w szczególności umiejętność pracy zespołowej."

Następne zmiany wejdą w życie:

1. od 1 września 2027 r. - nowe podstawy programowe zaczną obowiązywać w klasach I szkół ponadpodstawowych i wejdzie w życie obligatoryjny tydzień projektowy;
2. w 2031 r. - egzaminy w nowej formule (egzamin ósmoklasisty i maturalny dla absolwentów liceów ogólnokształcących);
3. w 2032 r. - egzaminy w nowe formule dla absolwentów techników.

Nowa podstawa programowa 2026 - przedszkole

Nowa podstawa programowa w przedszkolach to przede wszystkim ograniczone korzystanie z urządzeń ekranowych – nauczyciel może sięgać po nie w celach dydaktycznych, ale priorytet mają bezpośrednie doświadczenia, ruch, współpraca i higiena cyfrowa.

Pobierz nowe podstawy programowe dla przedszkola od 1 września 2026 r. »

Nowa podstawa programowa 2026 - szkoła podstawowa

Pobierz nowe podstawy programowe dla szkół podstawowych od 1 września 2026 r. »

Jakie nowe przedmioty będą w szkole od września 2026 r.?

W klasie IV szkoły podstawowej od 1 września 2026 r. dochodzi nowa przyroda (będzie kontynuowana do klasy VI) oraz zajęcia praktyczno-techniczne. Przyroda ma docelowo być nauczana 3 godz. w tygodniu aż do klasy VI (biologia, geografia, chemia, fizyka). Natomiast zajęcia praktyczno-techniczne zastąpią technikę i będą odbywały się w wymiarze 2 godz. tygodniowo. Przewiduje się dla nich dwugodzinne bloki lekcyjne.

Zmiany w zakresie nauczania przedmiotów ścisłych (biologia, fizyka, chemia i geografia) tłumaczone są w następujący sposób:

• Po pierwsze, żeby odciążyć uczniów ostatnich klas, którzy spędzali w szkole nawet 40 godzin tygodniowo – to tyle, co pełny etat!
• Po drugie, aby we wcześniejszych klasach uczyć przedmiotów przyrodniczych w sposób zintegrowany, łącząc zagadnienia z zakresu biologii, chemii, fizyki i geografii. Ten model świetnie sprawdza się w innych państwach. Interdyscyplinarnego przedmiotu “science” uczą się dzieci w Singapurze, Australii czy Irlandii – czyli w krajach o najlepszych wynikach w międzynarodowych badaniach dotyczących wiedzy przyrodniczej.

Z nowości wzrośnie liczba godzin do dyspozycji dyrektora: w klasach IV–VIII z 4 do 6, a w klasach IV–VIII przynajmniej 1 godzina wychowawcza w miesiącu ma być poświęcona bezpiecznemu zachowaniu w sytuacjach zagrożenia w czasie pokoju i wojny.

Nowa przyroda w szkołach od 2026 r.

Nowa przyroda ma być przedmiotem interdyscyplinarnym - łączy w sobie biologię, geografię, chemię i fizykę. Jak już zostało wspomniane będzie realizowana w klasach IV–VI szkoły podstawowej w wymiarze po 3 godziny tygodniowo w każdej klasie. Celem nowe koncepcji jest rozwój szeregu kompetencji przekrojowych, przede wszystkim krytycznego myślenia, rozwiązywania problemów oraz dbania o siebie i innych. Stawia się na praktyczną stronę nauczania. Uczeń ma być odkrywcą uczącym się poprzez działanie, takie jak eksperymenty, obserwację natury w terenie i pracowni, prowadzenie własnych badań: zadawanie pytań, sprawdzania swoich pomysłów, notowania wyników i wyciągania wniosków. Mają być przeprowadzane w co najmniej 2-godzinnych blokach lekcyjnych, co umożliwi realizację zadań wymagających większej ilości czasu.

Zajęcia praktyczno-techniczne w szkołach od 2026 r.

Zamiast techniki wracają zajęcia praktyczno-techniczne. Obejmą klasy od IV do VI szkół podstawowych w wymiarze 2 godzin tygodniowo w każdej klasie. Uczniowie na tych lekcjach nauczą się konkretnych umiejętności. Będą tworzyli własne projekty – od pomysłu, przez wykonanie, aż po pokazanie gotowej pracy. Posiądą umiejętność planowania i rozwiązywania problemów. Staną się bardziej samodzielni, odpowiedzialni i nauczą się współpracy oraz bezpiecznego używania narzędzi. Nauczyciel pełni rolę mentora - nie podaje gotowych odpowiedzi i rozwiązań, a naprowadza, korzystając z pokazów, dyskusji czy instruktaży. Te zajęcia również będą planowane w 2-godzinnych blokach w celu umożliwienia realizacji zadań i projektów, które wymagają większej ilości czasu.

Ramowy plan nauczania - klasy I-III

Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 12 marca 2026 r. (Dz. U. poz. 380):

RAMOWY PLAN NAUCZANIA DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, W TYM SZKOŁY PODSTAWOWEJ SPECJALNEJ, Z WYJĄTKIEM SZKOŁY PODSTAWOWEJ SPECJALNEJ DLA UCZNIÓW Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ W STOPNIU UMIARKOWANYM LUB ZNACZNYM¹⁾

1. W klasach I-III szkoły podstawowej podziału godzin w każdej klasie na poszczególne obowiązkowe zajęcia edukacyjne (edukacja polonistyczna, edukacja w zakresie języka obcego nowożytnego, edukacja matematyczna, edukacja przyrodnicza, edukacja społeczna, edukacja artystyczna oraz edukacja techniczna i informatyczna) dokonuje nauczyciel prowadzący te zajęcia.

2. W klasach I-III szkoły podstawowej na zajęcia wychowania fizycznego należy przeznaczyć po 3 godziny tygodniowo w każdej klasie.

3. W przypadku powierzenia prowadzenia zajęć z zakresu edukacji artystycznej - plastyki, edukacji artystycznej - muzyki, edukacji technicznej i informatycznej, wychowania fizycznego lub edukacji w zakresie języka obcego nowożytnego nauczycielom posiadającym odpowiednie kwalifikacje określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2024 r. poz. 986, z późn. zm.¹²⁾), innym niż nauczyciel, któremu powierzono prowadzenie edukacji wczesnoszkolnej, tygodniowy wymiar godzin tych zajęć wynosi dla:

1. edukacji artystycznej - plastyki i muzyki - po 1 godzinie w każdej klasie;
2. edukacji technicznej i informatycznej - po 2 godziny w każdej klasie;
3. wychowania fizycznego - po 3 godziny w każdej klasie;
4. edukacji w zakresie języka obcego nowożytnego - po 2 godziny w każdej klasie.

4. Minimalny tygodniowy wymiar godzin zajęć rewalidacyjnych dla uczniów niepełnosprawnych, w każdym roku szkolnym, wynosi:

1. w oddziale specjalnym - po 12 godzin na oddział;
2. w oddziale ogólnodostępnym lub integracyjnym - po 2 godziny na ucznia.

Ramowy plan nauczania - klasy IV-VIII

Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 12 marca 2026 r. (Dz. U. poz. 380):