Symboliczne wynagrodzenia dla członków KKE to już przeszłość? Resort nauki proponuje podwyżki

• Projekt rozporządzenia MNiSW w sprawie podwyżek wynagrodzeń
• Obecne stawki i ich symboliczny charakter
• Proponowane podwyżki dla członków KKE i LKE
• Szacowane wydatki po podwyżkach
• Wymagania i stres związany z członkostwem w komisjach
• Problemy z naborem ekspertów i ryzyko dla badań naukowych

Projekt rozporządzenia MNiSW w sprawie podwyżek wynagrodzeń

Zwiększenie stawek wynagrodzeń dla Krajowej Komisji Etycznej do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach (KKE) i lokalnych komisji etycznych do spraw doświadczeń na zwierzętach (lke) zakłada projekt rozporządzenia ministra nauki i szkolnictwa wyższego, opublikowany w poniedziałek na stronach Rządowego Centrum Legislacji.

Obecne stawki i ich symboliczny charakter

Jak wskazano w Ocenie Skutków Regulacji (OSR), obecne stawki wynagrodzeń – ustalone w 2015 r. i tylko nieznacznie zwaloryzowane w 2023 r. – mają obecnie „jedynie symboliczny charakter” i nie są adekwatne do poziomu inflacji. Stąd potrzeba urealnienia wynagrodzeń członków tych gremiów, „aby lepiej odzwierciedlały ich odpowiedzialność i stawiane im wymagania”.

„Dotychczasowe stawki wynagrodzeń znacznie odbiegają od wysokości wynagrodzenia przysługującego członkom innych instytucji, organów i zespołów oraz ekspertom i rzecznikom dyscyplinarnym działającym w systemie szkolnictwa wyższego i nauki” – podkreślono.

Proponowane podwyżki dla członków KKE i LKE

Resort proponuje, by za udział w posiedzeniu KKE wynagrodzenie przewodniczącego komisji wzrosło z 600 zł do 1500 zł, a pozostałych jej członków z 480 zł do 1000 zł. Z kolei za udział w posiedzeniu lke przewodniczący miałby dostawać 1000 zł (zamiast 480 zł), a pozostali członkowie tego gremium – 800 zł (poprzednio 350 zł).

Szacowane wydatki po podwyżkach

Oszacowano, że po podwyżkach wydatki na wynagrodzenia członków KKE i lke wyniosą 2 mln zł rocznie, czyli prawie dwukrotnie więcej niż do tej pory (1,1 mln zł). Dodatkowo, jak napisano, „minister będzie na bieżąco monitorował, czy (…) wysokość wynagrodzeń jest adekwatna w stosunku do obciążenia pracą członków komisji, oraz czy nie uległa ona dewaluacji w stosunku do wskaźnika inflacji”.

MNiSW zwraca uwagę, że zasiadanie w komisjach, wydających zgody na prowadzenie doświadczeń naukowych i zajęć dydaktycznych z wykorzystaniem zwierząt, wymaga dużego nakładu pracy oraz wysokich i specjalistycznych kompetencji.

Wymagania i stres związany z członkostwem w komisjach

„Członkostwo w tych gremiach wiąże się również z dużym stresem związanym z potrzebą rozstrzygania dylematów etycznych co do dopuszczalności wykonywania często dotkliwych doświadczeń kończących się uśmierceniem wielu zwierząt w imię postępu naukowego” – zauważyli autorzy projektu.

Dodali, że na członków tych komisji wywierane są „skrajne i wykluczające się naciski” – z jednej strony środowiska naukowego, domagającego się możliwości prowadzenia badań z wykorzystaniem zwierząt, z drugiej organizacji ochrony zwierząt, walczących o zakaz testów i badań na zwierzętach.

Problemy z naborem ekspertów i ryzyko dla badań naukowych

W OSR zaznaczono, że niskie wynagrodzenia przy wysokich wymaganiach – takich jak posiadanie stopnia naukowego oraz specjalistycznego doświadczenia – sprawiły, że w naborach uzupełniających do komisji „częstokroć nie zgłasza się żaden kandydat”. Zdaniem autorów projektu, może to zagrażać ciągłości badań naukowych z wykorzystaniem zwierząt.

Konsultacje społeczne projektu potrwają do 20 lutego. Rozporządzenie ma wejść w życie 1 kwietnia 2026 r. Członkowie KKE i lke dostaną zwiększone wynagrodzenia za udział w posiedzeniach tych gremiów, które odbędą się po dniu wejścia w życie rozporządzenia.

Krajowa Komisja Etyczna do Spraw Doświadczeń na Zwierzętach (KKE) jest niezależnym zespołem eksperckim, powołanym w 2015 roku na podstawie Ustawy o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych. Złożona z 15 ekspertów (naukowców i członków organizacji społecznych) komisja ma za zadanie formułować opinie w sprawach ochrony zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych i opracowywać dobre praktyki w tej kwestii. KKE rozpatruje też odwołania od uchwał lokalnych komisji etycznych w sprawie udzielania zgód na przeprowadzanie doświadczeń na zwierzętach.