Odpłatność za godziny ponadlimitowe i wyżywienie w przedszkolach. Stanowisko resortu edukacji

• Dwie opłaty w publicznym przedszkolu
• Naliczanie opłat za publiczne przedszkola
• Opłaty - niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym
• Naliczenie należności czynnością materialno-techniczną

Dwie opłaty w publicznym przedszkolu

Każde dziecko uczęszczające do publicznego przedszkola ma prawo do bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki w wymiarze co najmniej 5 godzin dziennie. Za każdą kolejną godzinę gmina może pobierać opłatę w maksymalnej wysokości 1,44 zł. Zwolnione z tych opłat są dzieci 6-letnie (realizujące roczne przygotowanie przedszkolne) oraz dzieci objęte decyzją o odroczeniu obowiązku szkolnego.

Wyżywienie rozliczane jest osobno i nie wchodzi do bezpłatnych 5 godzin. Przedszkole ma obowiązek umożliwić korzystanie z posiłków, a opłata ma charakter ekwiwalentu za zużyte produkty. Pobiera się ją za faktycznie zjedzone posiłki, przy czym dochody przeznacza wyłącznie na zakup artykułów żywnościowych.

Naliczanie opłat za publiczne przedszkola

Niepodatkowe należności publicznoprawne wynikające z ustawy o finansowaniu zadań oświatowych były tematem zapytania przez Miejskie Centrum Edukacji w Kurowie. Placówka podnosi, że w ciągu 8 lat funkcjonowania ustawy wciąż nie jest jasne, jak prawidłowo postępować w przedmiotowym zakresie.

Jak przypomniano w zapytaniu, 1 marca 2018 r. opublikowane zostały wyjaśnienia Ministerstwa Edukacji Narodowej „Opłaty za publiczne przedszkola a umowy cywilnoprawne”. W dokumencie wyjaśniono między innymi w jaki sposób ustalane mają być opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz wyżywienie w publicznych placówkach wychowania przedszkolnego. Dodatkowo wyjaśniono, że naliczanie opłat nie następuje w drodze decyzji administracyjnej tylko w drodze czynności materialno-technicznej.

Mimo wydanych wyjaśnień, funkcjonują co najmniej dwie szkoły naliczania wskazanych opłat. Jedna mówi o naliczaniu opłat zgodnie z wyjaśnieniami MEN, druga zaś wskazuje na naliczanie opłat poprzez wydawanie decyzji administracyjnych.

Opłaty - niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym

W odpowiedzi udzielonej na zapytanie MCE w Knurowie MEN podtrzymał swoje stanowisko, zgodnie z którym opłaty, o których mowa, stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym. Ministerstwo powołało się na zapisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, zgodnie z którymi to rada gminy określa wysokość opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego w publicznych przedszkolach i oddziałach przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych prowadzonych przez gminę.

Resort zaznaczył też, że obowiązek ponoszenia opłat wynika bezpośrednio z przepisów prawa powszechnie obowiązującego oraz aktów wydanych na ich podstawie. Wskazano również, że wysokość należności jest ustalana według z góry określonych zasad a jej wyliczenie następuje na podstawie danych dotyczących rzeczywistego czasu pobytu dziecka w placówce oraz liczby wydanych posiłków.

Naliczenie należności czynnością materialno-techniczną

W ocenie MEN naliczenie konkretnej miesięcznej należności wynikającej z liczby godzin korzystania przez dziecko z wychowania przedszkolnego oraz liczby wydanych posiłków stanowi czynność materialno-techniczną dokonywaną na podstawie obowiązujących przepisów prawa oraz danych wynikających z organizacji pracy placówki i ewidencji obecności dziecka.

Jak wyjaśnił resort, w takim przypadku organ nie rozstrzyga indywidualnej sprawy administracyjnej wymagającej wydania decyzji lecz dokonuje technicznego obliczenia należności wynikającej z obowiązujących przepisów.