Stres egzaminacyjny: Kiedy staje się problemem? Ekspert wyjaśnia

• Stres i jego wpływ na studentów farmacji
• Czynniki stresogenne w życiu akademickim
• Psychologiczne i fizyczne skutki długotrwałego stresu
• Sposoby radzenia sobie ze stresem

W badaniu poświęconym jakości kształcenia i dobrostanowi psychicznemu studentów farmacji w Polsce, przygotowanym przez zespół studentów i naukowców z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu (UMW), autorzy zwracali uwagę na elementy, które szczególnie nasilają napięcie.

Stres i jego wpływ na studentów farmacji

„Obciążenie psychiczne narasta stopniowo. Długotrwała koncentracja, konieczność przyswajania dużych partii materiału i ograniczony czas na odpoczynek sprawiają, że organizm funkcjonuje w trybie ciągłego pobudzenia. Pojawiają się trudności ze snem, rozdrażnienie, poczucie braku kontroli, a czasem także lęk i obniżony nastrój. To sygnały, które świadczą o przeciążeniu zasobów” – czytamy w przesłanym we wtorek komunikacie uczelni.

Czynniki stresogenne w życiu akademickim

„Według studentów stresogenne są relacje, lekceważący stosunek i ogromna ilość materiału, który w ich ocenie nie zawsze jest przydatny w pracy zawodowej” - powiedziała, cytowana w komunikacie, współautorka badania, dr Katarzyna Karłowicz-Bodalska z Katedry i Zakładu Technologii Postaci Leku na Wydziale Farmaceutycznym UMW.

Dodała, że wielogodzinne uczenie się, presja terminów i niepewność związana z egzaminami sprawiają, że stres przyjmuje postać lęku i silnego pobudzenia, a czasami może powodować niemoc i apatię. W takich warunkach nawet dobrze przygotowane osoby mogą mieć trudność z koncentracją czy zapamiętywaniem.

Psychologiczne i fizyczne skutki długotrwałego stresu

Badaczka zwróciła uwagę na jeszcze jedną przyczynę, która według ankietowanych studentów nasila negatywne odczucia: egzaminy zawierają treści bardzo szczegółowe, nie zawsze omawiane na zajęciach, w konsekwencji prowadzą do narastającego stresu i strachu.

Sposoby radzenia sobie ze stresem

„W takich momentach kluczowe staje się przywracanie poczucia wpływu. Pomaga realistyczne planowanie nauki, które uwzględnia ograniczenia uwagi i potrzebę snu, zamiast zakładać nieprzerwany wysiłek. Równie ważne jest przyzwolenie na przerwy i regenerację, nie jako luksus, lecz jako warunek skutecznego uczenia się” – czytamy w komunikacie.

Istotną rolę odgrywa także relacja i rozmowa nauczyciela akademickiego ze studentem, szczególnie w ramach tutoringu i mentoringu. „Tutoring opiera się głównie na pozytywnej relacji ze studentem, a relacje i rozmowy wspierające, wskazujące kierunek w zdobywaniu celu, to dobre remedium na poprawę nastroju” - oceniła dr Karłowicz-Bodalska.

Istotne są także rozmowy z bliskimi, rodziną i przyjaciółmi. Równie ważnym elementem jest dostęp do wsparcia psychologicznego, komunikowany w sposób regularny i nienacechowany stygmatyzacją. Rozmowa ze specjalistą nie powinna być traktowana jako ostateczność, lecz jako jedna z form dbania o siebie w okresie zwiększonego obciążenia. „Wsparcie psychologiczne powinno być deklarowane cyklicznie, niezależnie od sesji – praktycznie cały czas. Taka perspektywa sprzyja wcześniejszemu reagowaniu na przeciążenie i zapobiega sytuacjom, w których stres narasta do poziomu trudnego do opanowania” – powiedziała dr Karłowicz-Bodalska.