Czy podjęcie pracy oznacza zawieszenie nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego

• Czy nauczyciel może podjąć pracę bez utraty świadczenia
• Nie ma znaczenia podstawa wykonywania pracy nauczyciela
• Zawieszenie nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego
• Dopuszczalne wykonywanie pracy innej niż nauczyciela

Czy nauczyciel może podjąć pracę bez utraty świadczenia

Poseł Michał Kowalski w swojej interpelacji pytał, czy nauczyciel po zakończeniu pracy w oświacie i nabyciu prawa do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego może podjąć „drobną działalność zawodową bez utraty świadczenia”.

Odpowiedzi udzielił Sebastian Gajewski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny Pracy i Polityki Społecznej, powołując się na obowiązujące w tej sprawie przepisy. W swojej odpowiedzi zaznaczył, że prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego ulega zawieszeniu bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu w razie podjęcia przez uprawnionego pracy.

Nie ma znaczenia podstawa wykonywania pracy nauczyciela

Wiceminister wskazał, powołując się na przepisy ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, że biorąc pod uwagę przesłankę do zawieszenia świadczenia, bez względu na wysokość osiąganego przychodu, nie ma znaczenia stosunek prawny, na podstawie którego świadczeniobiorca wykonuje pracę w tych jednostkach (tj. może być to zarówno stosunek pracy, jak i stosunek cywilnoprawny).

Dotyczy to sytuacji, w której praca wykonywana przez świadczeniobiorcę jest pracą, której charakter (istota) odpowiada pracom nauczycieli.

Gajewski zaznaczył, że w świetle ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych, jak i systemu prawa, użytego w tym przepisie pojęcia „praca” nie można utożsamiać z pracą podejmowaną na podstawie konkretnego stosunku prawnego.

Zawieszenie nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego

W orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów powszechnych ukształtowało się stanowisko, zgodnie z którym nauczycielskie świadczenie kompensacyjne podlega zawieszeniu w przypadku powrotu do wykonywania zawodu nauczyciela, tj. podjęcia pracy w jednostkach tylko w charakterze nauczyciela, wychowawcy lub innego pracownika pedagogicznego.

„Zawieszenia nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego nie powoduje natomiast, w ocenie sądów powszechnych, podjęcie pracy w jednostkach, o których mowa w Karcie Nauczyciela na stanowisku innym niż nauczycielskie, niewymagającym kwalifikacji pedagogicznych” – wskazał Gajewski.

Dopuszczalne wykonywanie pracy innej niż nauczyciela

Wedle przepisów ustawy nie można uznać, że każdy rodzaj zatrudnienia w jednostce oświatowej skutkuje zawieszeniem świadczenia, ponieważ ustawa tego wyraźnie nie stanowi. Kluczowa w tym przypadku jest więc wykładnia systemowa i funkcjonalna, która wskazuje, że nauczycielskie świadczenie kompensacyjne jest formą rekompensaty za rezygnację z pracy w charakterze nauczyciela, a nie za odejście z rynku pracy w ogóle.

„Nie można zatem rozszerzać zakazu zatrudnienia na stanowiska niezwiązane z działalnością pedagogiczną, ponieważ prowadziłoby to do ograniczania praw uprawnionych w sposób nieuzasadniony celem ustawy” – argumentuje wiceminister.

W ocenie Sebastiana Gajewskiego to ZUS dysponuje odpowiednim zapleczem fachowym, aby dokonywać prawidłowej wykładni przepisów ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych.