Zmiany w szkołach – Sejm uchwalił nowelizację przepisów. Co z filiami podstawówek i łączeniem klas?

• Trudna sytuacja polskich szkół trwa
• Sejm uchwalił nowelizację przepisów
• Będą filie szkół podstawowych
• Co z łączeniem klas I–III?

Trudna sytuacja polskich szkół trwa

Choć w zakresie tematów związanych z edukacją niezmiennie prym wiodą wynagrodzenia nauczycieli i zmiany w podstawie programowej, to jednak w ostatnim czasie coraz wyraźniej widać, że oświata mierzy się również z innym poważnym problemem – zmianami demograficznymi. Ostatnie lata w polskich przedszkolach i szkołach z pewnością nie były spokojne i stabilne. System musiał się zmierzyć z przyjęciem w szkołach sześciolatków, a następnie szybkim wycofaniem się z reformy, likwidacją gimnazjów i powrotem ośmioletnich szkół podstawowych. Nierozerwalnie wiązało się to z problemami wynikającymi ze zwiększenia ilości uczniów w szkołach podstawowych, brakami kadrowymi, lokalowymi, kumulacją roczników podczas egzaminów i rekrutacji, a przede wszystkim z dużym niepokojem zarówno wśród nauczycieli, rodziców, jak i uczniów. Do tych trudności dołączyła pandemia, przymusowa nauka zdalna, a w dalszej kolejności napływ do szkół i przedszkoli dzieci i młodzieży z Ukrainy. I choć sześciolatki, które przed laty obowiązkowo rozpoczęły naukę w szkołach podstawowych nadal są w systemie edukacji, to jednak zbliżają się do zakończenia nauki, również sytuacja uczniów z Ukrainy wydaje się stabilizować. To wszystko jednak nie oznacza, że w placówkach oświatowych ma szansę zapanować spokój. Nieuchronnie bowiem zbliżają się zmiany związane z niżem demograficznym.

Sejm uchwalił nowelizację przepisów

Oczywiście w tym zakresie nic nie stało się nagle, a rządzący już od dawna wiedzieli jakie wyzwania przed nimi stoją, jednak nagły napływ uczniów z Ukrainy na chwilę skupił uwagę wszystkich na innych zagadnieniach. Obecnie jednak nie ma już wątpliwości co do tego, że zmiany związane z likwidacją placówek są tuż za progiem, a resort edukacji i samorządy będą musiały się z nimi zmierzyć. To dlatego w piątek 13 lutego 2026 r. Sejm znowelizował ustawę – Prawo oświatowe uwzględniając część poprawek zgłoszonych do projektu. Wprowadzone zmiany mają być alternatywą dla likwidacji małych szkół podstawowych. Uchwalona ustawa trafi teraz do Senatu. Co z niej wynika?

Będą filie szkół podstawowych

Przepisy wprowadzają możliwość tworzenia filii szkół podstawowych oraz dają możliwość wykorzystania wolnych pomieszczeń w szkołach, przedszkolach i innych placówkach edukacyjnych na potrzeby lokalnej społeczności. Miałoby to pozwolić na ich jak najdłuższe funkcjonowanie, pomimo zachodzących zmian demograficznych i zapewnić dzieciom możliwość nauki jak najbliżej domu. Istotnym elementem zmian jest również wprowadzenie obowiązku przeprowadzenia konsultacji społecznych oraz jasne zasady informowania mieszkańców i planowanej likwidacji szkoły.

Co z łączeniem klas I–III?

Posłowie zrezygnowali z zaproponowanego w projekcie rozwiązania umożliwiającego łączenie w szkołach podstawowych działających w szczególnie trudnych warunkach demograficznych lub geograficznych wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych prowadzonych w klasach I, II lub III, jeżeli do tych klas uczęszcza łącznie nie więcej niż 12 uczniów. Powodem takiego działania nie był jednak sprzeciw wobec planów stosowania tego rozwiązania, a założenie, że zaproponowane w projekcie ustawy inne rozwiązania dedykowane gminom prowadzącym szkoły podstawowe o niewielkiej liczbie uczniów w połączeniu obecnie obowiązującymi przepisami dotyczącymi łączenia zajęć w szkole podstawowej są wystarczające w obecnych warunkach demograficznych.