REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Otyłość dzieci nie bierze się znikąd. Polska rozmontowała fundament ruchu: profesjonalny WF w klasach 1-3

dzieci uczniowie sala gimnastyczna wychowanie fizyczne WF
Otyłość dzieci nie bierze się znikąd. Polska rozmontowała fundament ruchu: profesjonalny WF w klasach 1-3
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Polska uwielbia walczyć ze skutkami, ale z przyczynami radzi sobie fatalnie. Gdy publikowane są kolejne alarmujące dane o nadwadze najmłodszych, politycy ogłaszają programy zdrowotne, a szkoły szykują się na nowy przedmiot: edukację zdrowotną. W debacie publicznej jak mantra padają słowa: dieta, cukier, smartfony. Rzadziej mówi się o brutalnym fakcie: w międzyczasie po cichu rozmontowano kluczowy element systemowego budowania nawyków – profesjonalne wychowanie fizyczne w klasach 1–3.

rozwiń >

To nie była drobna korekta organizacyjna. To błąd strukturalny, za który zapłacimy zdrowiem przyszłych pokoleń i miliardami z budżetu państwa.

REKLAMA

REKLAMA

Statystyka klęski

Dane z programu WHO COSI są bezlitosne: 35,6 proc. ośmiolatków w Polsce ma nadwagę lub otyłość. W praktyce oznacza to, że w statystycznej klasie szkoły podstawowej niemal co trzecie dziecko zmaga się z nadmierną masą ciała. Problem mocniej uderza w chłopców (38,8 proc.) niż w dziewczynki (32,2 proc.).

Jeszcze trzy dekady temu rzeczywistość wyglądała zupełnie inaczej. Od początku lat 90. poziom otyłości wśród dzieci wzrósł o ponad 130 procent. Pediatrzy mówią wprost o epidemii chorób metabolicznych – problemach, które jeszcze niedawno rezerwowaliśmy wyłącznie dla dorosłych. To już nie jest kwestia estetyki czy stylu życia. To stan wyższej konieczności w zdrowiu publicznym.

Złote okno rozwoju

W edukacji nikt nie kwestionuje, że klasy 1–3 to fundament nauki czytania i liczenia. Dokładnie tak samo jest z ruchem. Między 6. a 9. rokiem życia otwiera się tzw. „złote okno”: krytyczny czas na naukę koordynacji, zrozumienie pracy zespołowej i wykształcenie prawidłowych wzorców ruchowych.

To moment, w którym dziecko albo odkryje radość z aktywności, albo uzna ruch za zło konieczne. Jeśli w tym wieku kontakt ze sportem jest przypadkowy, sporadyczny i pozbawiony profesjonalnego nadzoru, powstaje luka kompetencyjna, której w wieku nastoletnim często nie da się już zasypać.

Sport teoretyczny, czyli lekcja w ławce

Obecna odpowiedź Ministerstwa Edukacji Narodowej na ten kryzys brzmi niemal jak żart: wprowadzenie przedmiotu „edukacja zdrowotna”. Dzieci dowiedzą się z podręczników, ile kalorii ma jabłko i dlaczego cukier jest szkodliwy. To klasyczny przykład „teoretyzowania” problemu.

Mamy sytuację kuriozalną: polska szkoła chce uczyć o zdrowiu „na sucho”. To tak, jakbyśmy zlikwidowali lekcje informatyki z komputerami, a w zamian wprowadzili przedmiot „teoria programowania z tablicy”. Zamiast pocić się na boisku pod okiem trenera, który skoryguje postawę i zarazi pasją, uczeń dostanie kolejną godzinę w dusznej sali, by posłuchać o tym, że sport to zdrowie. Chcemy leczyć epidemię otyłości za pomocą definicji, podczas gdy klucz do zdrowia – profesjonalny WF – leży odłogiem.

REKLAMA

Najdroższa oszczędność państwa

W większości polskich szkół zajęcia ruchowe w najmłodszych klasach prowadzą nauczyciele edukacji wczesnoszkolnej. Nie dlatego, że mają ku temu specjalistyczne przygotowanie. Dlatego, że tak jest taniej. Z punktu widzenia budżetu to prosta matematyka: jeden etat mniej, kilka godzin „dorzuconych” do pensum.

To jednak klasyczna oszczędność pozorna. Brak profesjonalnego wychowania fizycznego w klasach 1–3 generuje lawinę kosztów:
- drastyczny spadek sprawności ogólnej młodzieży,
- plagę zwolnień lekarskich w starszych klasach (uczeń, który nie czuje się sprawny, unika WF-u),
- rosnące wydatki na leczenie cukrzycy typu II, nadciśnienia i wad postawy,
- kryzys zdrowia psychicznego wynikający z braku endorfin i izolacji społecznej.

Państwo „oszczędza” kilka tysięcy złotych na etacie wuefisty, by po latach wydawać miliardy na ratowanie niewydolnego systemu ochrony zdrowia.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Fachowiec zamiast „pani od wszystkiego”

Dobry nauczyciel WF w najmłodszych klasach nie jest od „rzucenia piłki”. Jego rola to diagnostyka wad postawy, budowanie poczucia sprawczości i pokazywanie różnych dyscyplin sportu. Dziecko, które w wieku siedmiu lat poczuje się pewnie w ruchu, ma wielokrotnie większą szansę, że jako siedemnastolatek nie przyniesie zwolnienia z zajęć. Bez tego fundamentu produkujemy pokolenie „zwolnione z własnego ciała”.

Prosta recepta

Otyłość dzieci nie jest winą dzieci. One nie projektują programów nauczania ani nie decydują o etatach. Jeśli państwo wycofuje fachowców z momentu, w którym kształtują się nawyki, to de facto samo projektuje przyszłą epidemię.

Rozwiązanie nie wymaga wielopiętrowych strategii. Potrzeba jednej, oczywistej reformy: obowiązkowego wychowania fizycznego prowadzonego przez nauczycieli WF (specjalistów) już od pierwszej klasy. Tak jak nie powierzamy nauki fizyki czy matematyki przypadkowym osobom, tak nie możemy powierzać fizycznego rozwoju dzieci amatorom. Bez tej zmiany każde kolejne pokolenie będzie słabsze, cięższe i bardziej schorowane. A wtedy żadna „edukacja zdrowotna” nam już nie pomoże.

Grzegorz Prigan, adwokat i menedżer

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

REKLAMA

Edukacja
Jakie minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli? Opublikowano tekst jednolity rozporządzenia

W Dzienniku Ustaw pod poz. 1483 został opublikowany jednolity tekst rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy. Jaka jest wysokość wynagrodzenia nauczyciela?

Czy nauczycielowi przysługuje wynagrodzenie za tzw. dni dyrektorskie?

Dyrektor szkoły może ustalić dodatkowe dni wolne od zajęć dydaktyczno-wychowawczych. W tzw. dniu dyrektorskim nauczyciel nie prowadzi lekcji, zajęć z uczniami czy innych aktywności edukacyjnych przewidzianych w planie nauczania. Czy w związku z tym nauczyciel zachowuje prawo do wynagrodzenia?

Polacy coraz częściej zwierzają się AI. Niektórzy wolą ją od ludzi. Oto dlaczego

Z narzędzi sztucznej inteligencji korzysta obecnie 67,4 proc. dorosłych Polaków obecnych w sieci, jednak zdecydowana większość z nich (78,7 proc.) sprzeciwia się wchodzeniu z technologią w relacje emocjonalne. Takie wnioski płyną z ogólnopolskiego raportu badawczego „Relacje w czasach AI”.

Wynagrodzenie nauczyciela początkującego – opublikowano zmiany dotyczące wyliczania średniego wynagrodzenia za 2026 r.

Trwa porządkowanie sytuacji nauczycieli po tym, jak w 2024 r. podwyżka dla nauczycieli początkujących wyniosła 33 proc., a dla reszty nauczycieli 30 proc. Rządzący co rok korygują w tzw. ustawie okołobudżetowej wskaźnik wzrostu płac dla nauczycieli początkujących, aby zapewnić im waloryzację na takim samym poziomie, jak waloryzacja dla pozostałych nauczycieli.

REKLAMA

E-rewolucja współczesnej edukacji. Uczniowie chętnie korzystają z AI – kiedy jest to szczególnie ryzykowne? [Wywiad]

Trwa e-rewolucja edukacji. Uczniowie bardzo chętnie korzystają z AI, ale nie można ich z tym zostawiać samych. Kiedy jest to szczególnie ryzykowne? Nauczycielka tłumaczy jak korzystać ze sztucznej inteligencji jako wsparcia w nauce. Jak może wyglądać nauka za 5-10 lat?

Telefon zabrać czy rozmawiać? Ekspert o błędach rodziców w świecie internetu

Rodzice ograniczają kontrolę nad aktywnością dzieci w internecie, gdy te wchodzą w wiek nastoletni, a właśnie wtedy rosną zagrożenia – powiedział PAP prof. Jacek Pyżalski z UAM w Poznaniu. Jego zdaniem rodzice powinni zastępować kontrolę rozmową i zainteresowaniem cyfrowym życiem dzieci.

Karta Nauczyciela bez zmian. Proponowane rozwiązania byłyby za drogie

Rządzący nie powiążą wynagrodzeń nauczycieli ze średnim wynagrodzeniem w gospodarce. Jest więc już jasne, że tak rozumianych podwyżek nie będzie. A co dalej z pensjami pedagogów? Resort edukacji zapewnia, że trwają prace koncepcyjne.

Będą kolejne zmiany w szkołach? Uwaga znów skupia się na talerzach uczniów, a celem jest wsparcie lokalnych producentów

Czy na talerzach uczniów znów zajdą zmiany? Trwają analizy dotyczące możliwości wprowadzenia na skalę ogólnopolską działań, które zostały przetestowane w ramach lokalnego pilotażu. Chodzi nie tylko o budowanie świadomości uczniów, ale też o wsparcie lokalnych producentów.

REKLAMA

Indywidualny tok lub program nauki będzie można zastosować od pierwszych dni w szkole

Uczniowie wykazujący ponadprzeciętne zdolności już od pierwszych dni w szkole będą mogli być objęci indywidualnym tokiem lub programem nauki. MEN szykuje nowelizację rozporządzenia w sprawie warunków i trybu udzielania zezwoleń na indywidualny program lub tok nauki oraz organizacji indywidualnego programu lub toku nauki.

Młodzieżowe Słowo Roku 2026: głosowanie do końca listopada [Lista]

Głosowanie na Młodzieżowe Słowo Roku 2026 trwa do końca listopada. Na liście 12 finałowych słów młodzieży znalazły się m.in.: aura, Kukiriniarz, płakał, brokuł i larpować. Co oznaczają? W 2025 roku wygrało słowo szponcić.

Zapisz się na newsletter
Od żłobka do studiów. Egzaminy, testy wiedzy, zmiany programowe i świadczenia pieniężne. Wszystko, co ważne dla nauczycieli, uczniów i rodziców, znajdziesz w naszym newsletterze.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA