Zakaz korzystania z telefonów w szkołach: MEN wprowadza zmiany po konsultacjach

• Najważniejsze zmiany w projekcie
• Organizacja przechowywania urządzeń w szkołach
• Przewidziane wyjątki od zakazu

Chodzi o projekt nowelizacji ustawy Prawo oświatowe, który przewiduje zakaz korzystania z telefonów komórkowych oraz innych urządzeń elektronicznych umożliwiających porozumiewanie się na odległość lub rejestrowanie obrazu lub dźwięku w publicznych szkołach podstawowych.

MEN wyjaśniło, że „do tej pory w szkołach nie obowiązywał jednolity, formalny zakaz korzystania z telefonów komórkowych”. Zmiana ma „uporządkować sytuację i zapewnić szkołom jasne umocowanie prawne”. Argumentuje, że przepisy zdejmą ze szkół „odpowiedzialność za ustalanie warunków korzystania (...) we własnym statucie, co mogło rodzić spory wewnątrz społeczności szkolnych”, bo „wprowadzenie centralnego zakazu pozwoli na to, aby społeczności szkolne nie musiały samodzielnie ustalać tych warunków”.

Propozycja trafiła do konsultacji pod koniec marca, a po uwzględnieniu uwag, przygotowano nową wersję projektu, którą szefowa MEN skierowała do Stałego Komitetu Rady Ministrów.

Najważniejsze zmiany w projekcie

Wśród najważniejszych zmian MEN wymieniło „wzmocnienie mechanizmów egzekwowania projektowanego zakazu”, m.in. na wniosek związków zawodowych i organizacji pozarządowych.

Jak czytamy w uzasadnieniu do nowej wersji projektu, procedurę przygotowano na wzór wprowadzania obowiązku noszenia jednolitego stroju oraz ustalania jego wzoru.

Organizacja przechowywania urządzeń w szkołach

Zgodnie z nią, dyrektor szkoły może zorganizować miejsce lub miejsca przechowywania telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych (można je wyznaczyć np. w miejscach prowadzenia zajęć edukacyjnych) - z gwarancjami z zakresu poszanowania prawa do prywatności.

Szczegóły dotyczące organizacji tych miejsc mają być ustalane przez całą społeczność szkolną - w uzgodnieniu z rodzicami i nauczycielami oraz po zaopiniowaniu przez uczniów.

Dyrektor może też określić szczegółowe zasady zarówno odkładania, jak i odbierania urządzeń. Jeżeli w szkole zostaną one zorganizowane, to uczniowie będą mieli obowiązek odkładać urządzenia.

MEN wyjaśniło, że szczegółowe zasady ma określić dyrektor szkoły, „w oparciu o jasną ustawową podstawę prawną ograniczającą prawo własności w tym wymiarze (jako że prawo własności będzie ograniczone obowiązkiem odłożenia przedmiotu własności w konkretne miejsce)”. Dodało, że „zagadnienie odpowiedzialności za telefony komórkowe i pozostałe urządzenia jest kompleksowo uregulowane w przepisach prawa rzeczowego”.

W nowej wersji projektu dookreślono zakres czasowy i miejscowy obowiązywania przepisów, rozszerzając zakaz na zajęcia edukacyjne prowadzone poza terenem szkoły, a wyłączając spod zakazu internaty. Zgodnie z pierwotnymi założeniami, zakaz miałby obowiązywać uczniów „podczas pobytu na terenie szkoły” - zarówno w czasie lekcji, jak i na przerwach. Nie dotyczyłby jednak nauczycieli i innych pracowników szkół.

Centralny zakaz ma nie obowiązywać też podczas wycieczek szkolnych - jednak warunki korzystania z urządzeń w ich trakcie mają być określone w statucie szkoły.

Przewidziane wyjątki od zakazu

Od zakazu miały obowiązywać wyjątki, które również rozszerzono i dookreślono.

Zgodnie z nową wersją projektu, zakaz nie obowiązywałby w przypadku: zgody nauczyciela na skorzystanie z telefonu uzasadniona celami dydaktyczno-wychowawczymi (np. nauka bezpiecznego korzystania z Internetu, przeprowadzenie quizu z wykorzystaniem nowoczesnych technologii), konieczności skorzystania przez ucznia z urządzenia ze względu na chorobę, niepełnosprawność lub inne szczególne potrzeby (np. mierzenie poziomu glukozy) lub gdy „wystąpi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia osób przebywających na terenie szkoły lub uczestniczących w zajęciach edukacyjnych organizowanych poza terenem szkoły, lub dla mienia tych osób lub mienia szkoły”.

Przepisy mają wejść w życie 1 września 2026 r. Szkoły mają czas na dostosowanie swoich statutów do 31 października 2026 r. Do tego czasu pozostaną w mocy dotychczasowe postanowienia statutu.