Bezpłatny transport ucznia z niepełnosprawnością do szkoły – kiedy przysługuje?

• Kiedy uczniowi z niepełnosprawnością przysługuje bezpłatny transport do szkoły?
• Prawo do bezpłatnego transportu
• Gdzie złożyć wniosek o bezpłatny transport dla dziecka z niepełnosprawnością

Kiedy uczniowi z niepełnosprawnością przysługuje bezpłatny transport do szkoły?

Prawo do bezpłatnego transportu do szkoły dla dzieci z niepełnosprawnościami a jego realizacja to trochę dwie różne rzeczy. Rzecznik Praw Obywatelskich rokrocznie otrzymuje skargi dotyczące m.in. narzucania rodzicom organizacji dowozu własnym transportem, sporów o zwrot kosztów przejazdu, sporów na tle rozumienia pojęcia „szkoły najbliższej” czy niewłaściwego wykonywania transportu.

Najistotniejszą kwestią jest ułatwienie dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami dostępu do edukacji dostosowanej do ich szczególnych potrzeb, a nie tylko zapewnienie miejsca w szkole. Dojazd do szkoły powinien być bezpieczny, regularny, odpowiedni do potrzeb. I o tym gminy powinny pamiętać. Bo bez tego nie można mówić o konstytucyjnym prawie do nauki.

Prawo do bezpłatnego transportu

Prawo do bezpłatnych dojazdów przysługuje uczniom posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego i obejmuje transport oraz opiekę podczas podróży do najbliższej placówki (ale takiej, która najlepiej odpowiada potrzebom ucznia wynikającym z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, niekoniecznie zatem najbliższej miejscu zamieszkania). Kierowca nie powinien jednocześnie pełnić funkcji opiekuna.

Bezpłatne dojazdy z zasady dotyczą podstawówki, ale są wyjątki.

• uczniowie z niepełnosprawnością ruchową (w tym z afazją) i z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym mogą korzystać z bezpłatnego transportu i opieki także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą 21. rok życia;
• dzieci i młodzież z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna – do końca roku szkolnego w którym kończą 24 rok życia;
• uczestnicy zajęć rewalidacyjno-wychowawczych – do końca roku szkolnego w którym kończą 25 rok życia;
• gmina może również zorganizować uczniom posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego bezpłatny transport i opiekę w czasie przewozu do szkoły ponadpodstawowej oraz ośrodka rewalidacyjno- wychowawczego również w przypadkach, w których nie ma takiego obowiązku;
• obowiązkiem gminy jest również zapewnienie pięcio- i sześciolatkom z niepełnosprawnością oraz starszym dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie decyzji o odroczeniu realizacji obowiązku szkolnego bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego;
• gmina może zorganizować również bezpłatny transport i opiekę dla przedszkolaków również w przypadkach, w których nie ma takiego obowiązku.

Gdzie złożyć wniosek o bezpłatny transport dla dziecka z niepełnosprawnością

Wniosek należy złożyć do urzędu gminy właściwego dla miejsca zamieszkania ucznia. Gmina organizuje przewóz samodzielnie (wówczas zapewnia odpowiedni pojazd, zleca zorganizowanie prywatnemu podmiotowi lub kupuje bilety na transport zbiorowy) bądź też zwraca rodzicom koszty dowozu dziecka (zwrot obliczany jest za pomocą ustalonego w ustawie wzoru opartego o stawkę tzw. kilometrówki). O tym czy transport ma być realizowany przez gminę czy też ma być zwrot kosztów, decyduje rodzic.