Rząd wygasi część przepisów pomocowych dla Ukraińców. Jakie zmiany w szkołach? [PROJEKT USTAWY]

• Stabilizacja sytuacji uchodźców podstawą do zmian
• Dłuższe wsparcie dla uczniów z Ukrainy
• Godziny ponadwymiarowe dla nauczycieli – wsparcie do końca roku szkolnego
• Bez formalnego potwierdzenia znajomości języka polskiego dla pomocy nauczyciela
• Zmiany w świadczeniach kompensacyjnych dla nauczycieli
• Samorządy będą zwracać niewykorzystane środki z Funduszu Pomocy
• Kiedy projekt trafi do Rady Ministrów?

Stabilizacja sytuacji uchodźców podstawą do zmian

W uzasadnieniu projektu wskazano, że po prawie czterech latach od rozpoczęcia wojny sytuacja uchodźców w Polsce znacząco się ustabilizowała. Samorządy i instytucje edukacyjne nauczyły się obsługiwać cudzoziemców w ramach standardowych procedur, a większość ukraińskich rodzin funkcjonuje już w polskim systemie społecznym i oświatowym.

Według twórców projektu dalsze utrzymywanie specjalnych przepisów mogłoby prowadzić do nierównego traktowania cudzoziemców, dlatego część rozwiązań zostanie wygaszona.

Dłuższe wsparcie dla uczniów z Ukrainy

Mimo planowanego wygaszenia części rozwiązań, najważniejsze przepisy dotyczące uczniów z Ukrainy zostaną przedłużone do końca roku szkolnego 2025/2026. Chodzi o regulacje obejmujące:

• finansowanie dodatkowych zadań edukacyjnych realizowanych przez szkoły,
• możliwość zapewnienia uczniom bezpłatnego transportu,
• dostęp do pomocy materialnej,
• naukę w oddziałach przygotowawczych,
• dodatkowe lekcje języka polskiego,
• wyłączenie możliwości realizacji obowiązku szkolnego poza szkołą (tzw. edukacja domowa),
• przedłużenie funkcjonowania oddziałów tworzonych specjalnie dla uczniów z Ukrainy.

Godziny ponadwymiarowe dla nauczycieli – wsparcie do końca roku szkolnego

Projekt przewiduje utrzymanie szczególnych zasad pracy nauczycieli:

• w szkołach z dodatkowymi oddziałami dla dzieci ukraińskich wciąż będzie można przydzielić nauczycielom – za ich zgodą – więcej godzin ponadwymiarowych, niż przewiduje Karta nauczyciela,
• rozwiązanie to obejmie także nauczycieli języka polskiego w szkołach, w których nie utworzono osobnych oddziałów.

To odpowiedź na problemy kadrowe i zwiększoną liczbę uczniów wymagających dodatkowego wsparcia językowego.

Bez formalnego potwierdzenia znajomości języka polskiego dla pomocy nauczyciela

Ważna zmiana dotyczy również asystentów międzykulturowych oraz pomocy nauczyciela, w tym cudzoziemców. Projekt zakłada zniesienie wymogu formalnego potwierdzenia znajomości języka polskiego.

Warunek podstawowy pozostaje: osoba zatrudniona musi znać język polski w stopniu umożliwiającym realne wsparcie ucznia nieznającego języka lub znającego go słabo.

Polecamy: PORADNIK OŚWIATOWY oraz KALENDARZ KSIĄŻKOWY NA 2026 ROK

Zmiany w świadczeniach kompensacyjnych dla nauczycieli

Projekt ustawy zakłada zawieszenie stosowania art. 9 ust. 2 ustawy o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych w sytuacji, gdy:

• nauczyciel pobierający świadczenie podejmie pracę w szkole,
• w szkole uczy się co najmniej jeden uczeń – obywatel Ukrainy, który przybył do Polski po 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi.

Dzięki temu nauczyciele będą mogli wrócić do pracy na określonych stanowiskach bez utraty świadczenia.

Samorządy będą zwracać niewykorzystane środki z Funduszu Pomocy

W projekcie znalazły się także przepisy regulujące:

• sposób rozliczenia niewykorzystanych środków z Funduszu Pomocy przeznaczonych na zadania oświatowe,
• obowiązek przekazania odpowiednich informacji do ministra finansów.

Zmiana ma uporządkować rozliczenia finansowe samorządów i zwiększyć transparentność wydatkowania środków.

Kiedy projekt trafi do Rady Ministrów?

Według planów MSWiA, Rada Ministrów ma przyjąć projekt ustawy do końca bieżącego roku. Po przyjęciu dokument zostanie skierowany do prac parlamentarnych.