Tematy - Uczelnie

Po tragedii na UW i wydarzeniach na KUL trwa debata nad bezpieczeństwem na polskich uczelniach. Na dyskusjach się nie kończy – uczelnie otrzymały 200 mln zł subwencji, a MSW podpisało porozumienie z MNiSW w sprawie rekomendacji w kwestii bezpieczeństwa.

W Polsce studiuje ok. 92 tys. obcokrajowców. Usunięcie nieprawidłowości w systemie wizowym spowodowało spadek liczby odmów przyznania wizy studenckiej. Obecnie studenci zagraniczni stanowią ok. 7,5 proc. wszystkich studiujących w Polsce.

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zaprezentowało efekt ciężkiej pracy na rzecz równości i przeciwdziałania mobbingowi w środowisku akademickim. Wśród propozycji zmian znajduje się obowiązek szkoleń antymobbingowych i publikowania procedur antydyskryminacyjnych, obowiązek planów równości czy zalecenie stosowania języka niedyskryminującego.

20 stycznia 2026 r. ministrowie nauki i szkolnictwa wyższego oraz spraw wewnętrznych i administracji podpisali porozumienie na rzecz bezpieczeństwa na uczelniach. Dokument wyznacza nowe standardy współpracy i wsparcia dla uczelni, a jego finansowym filarem jest 200 mln zł na działania podnoszące bezpieczeństwo społeczności akademickiej.

Konkurs „Doskonałość dydaktyczna”, organizowany przez NCBR, służy m. in. rozwijaniu kompetencji i kwalifikacji kadry akademickiej. Uczelnie, których projekty należą do najwyżej ocenionych, podpisały umowy o dofinansowanie. Budżet programu to 130 mln zł.

Podczas posiedzenia sejmowej Komisji Edukacji i Nauki przedstawiono najnowsze dane dotyczące kondycji psychicznej studentów, doktorantów i pracowników naukowych. Z badań wynika, że polskie środowisko akademickie znajduje się w jednym z najgłębszych kryzysów dobrostanu psychicznego w Europie. Ministerstwo zapowiada działania, ale eksperci podkreślają, że bez zmian systemowych – w tym zwiększenia finansowania nauki – negatywne trendy będą się pogłębiać.

Wejście w życie nowych przepisów o gospodarowaniu funduszem stypendialnym zostanie przesunięte z 1 stycznia na 1 października 2026 r. Zmiana ma ułatwić uczelniom planowanie wydatków i zwiększyć elastyczność finansowania stypendiów – informuje Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Nowe regulacje obejmą ponad 150 tys. studentów.

Cyfrowa legitymacja studencka w aplikacji mObywatel jest pełnoprawnym dokumentem potwierdzającym status studenta. Każda uczelnia w Polsce ma obowiązek umożliwić swoim studentom dostęp do ELS w wersji elektronicznej. Wyjaśniamy, jak dodać ją do telefonu, kto może z niej korzystać i jakie daje uprawnienia.

Od 2026 r. uczelnie mają otrzymać większą swobodę w wydatkowaniu funduszu stypendialnego. Senat przyjął nowelizację ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, która zmienia zasady przyznawania stypendiów rektora. Najważniejsza zmiana to wprowadzenie limitu 45 proc. z całego funduszu stypendialnego, co – jak przekonuje resort nauki – ma zwiększyć dostępność świadczeń dla studentów z najlepszymi wynikami.

Zjawisko mobbingu na polskich uczelniach osiąga niepokojącą skalę. Ponad połowa pracowników akademickich i blisko połowa studentów przyznaje, że doświadczyła lub była świadkiem przemocy psychicznej. Środowisko naukowe coraz głośniej mówi o potrzebie zmian – uczelnie wdrażają procedury antymobbingowe, powstają projekty takie jak Bezpieczna Uczelnia, a MNiSW zapowiada nowe działania systemowe.

W wykazie prac legislacyjnych rządu pojawił się projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (UDER78). Jest to projekt deregulacyjny. Chodzi o większe wsparcie osób niepełnosprawnych.

Wiceminister nauki, prof. Maria Mrówczyńska, poinformowała PAP, że do końca roku zostanie opracowana strategia rozwoju szkolnictwa wyższego – będzie to pierwszy tego typu dokument przygotowany przez resort nauki. Zaznaczyła, że jednym z głównych wyzwań jest starzenie się kadry akademickiej.

W wykazie prac legislacyjnych rządu pojawił się projekt nowelizacji ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (UDER70). Propozycja ma charakter deregulacyjny i w ocenie projektodawców poprawi sytuacji doktorantów.

Jeżeli Polska ma ambicje, aby gonić czołówkę świata, to przy dotychczasowym poziomie finansowania nauki, szanse są dość iluzoryczne albo praktycznie żadne – powiedział wiceminister nauki Marek Gzik.

Systemy edukacji za granicą znacząco różnią się od polskiego. Matura międzynarodowa staje się więc realną szansą dla polskich uczniów marzących o studiach na prestiżowych zagranicznych uczelniach. Znacząco ułatwia proces rekrutacji i adaptację w międzynarodowym środowisku akademickim.

Nakłady na szkolnictwo wyższe w Polsce w przyszłym roku mogą być najniższe w tym stuleciu. Bez odpowiednich nakładów Polska nie zrealizuje celów rozwojowych i badawczych. Problemy finansowe są ogromnym ograniczeniem w budowaniu międzynarodowej konkurencyjności oraz podnoszeniu pozycji w rankingach przez polskie uczelnie.

Uczelnie

Bezpieczeństwo na uczelniach: zabójstwo, przygotowania do zamachu. Niebezpieczne incydenty powodują osoby ze społeczności akademickiej

Mniejsza liczba studentów zagranicznych w Polsce – to efekt eliminacji nieprawidłowości w systemie wizowym

MNiSW: Prezentacja pakietu antydyskryminacyjnego. Mobbing na uczelniach bez szans!

Po zabójstwie na UW. Jakie działania zostaną podjęte w celu zwiększenia bezpieczeństwa na uczelniach?

Zamiast 100 mln zł jest 130 mln zł. Dofinansowanie projektów podnoszących kwalifikacje kadry dydaktycznej

Kryzys zdrowia psychicznego na uczelniach. Dramatyczne dane: nawet 65% studentów zgłasza objawy lękowe

Stypendia na uczelniach: Sejm opóźnia wejście w życie nowych zasad. Co zmieni nowelizacja ustawy?

Cyfrowa legitymacja studencka w mObywatelu: Kto ma do niej prawo i jak ją aktywować? [PORADNIK]

Senat przyjął zmianę zasad przyznawania stypendiów. Będzie więcej pieniędzy dla najlepszych studentów? Nowelizacja wraca do Sejmu

Mobbing na uczelniach jest powszechny. Pracownicy akademiccy i studenci doświadczają przemocy psychicznej

Dotacje także dla niepełnosprawnych uczestników studiów podyplomowych [PROJEKT]

Nowa strategia rozwoju uczelni wyższych jeszcze w tym roku

Nowe przepisy dla doktorantów. Trwają prace nad nowelizacją ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw [PROJEKT UDER70]

Wiceminister nie jest optymistą. Przy obecnym finansowaniu nauki, Polska nie dogoni czołówki świata

Matura międzynarodowa kluczem do zagranicznych uczelni

Z powodu wydatków na zbrojenia nakłady na kształcenie wyższe w Polsce to tylko 1 proc. PKB